همۀ والدین خواهان تولد فرزند سالم بوده و حاضر هستند برای رسیدن به چنین هدفی هر نوع رژیم غذایی و ورزش را داشته باشند. همچنین افرادی هستند که قبل از باردار‌شدن برای مشاوره به پزشک زنان مراجعه می‌کنند که یکی از توصیه‌ها پزشک برای کسانی‌که تمایل به بارداری دارند مصرف ویتامین‌ها می‌باشد.

استفاده از ویتامین‌ها در دوران بارداری برای حفظ سلامت بارداری ضروری است. این ویتامین‌ها ترکیبی از ویتامین و مواد معدنی هستند که در ترکیب با رژیم غذایی سالم، نیازهای زنان باردار و جنین در حال رشد را برطرف می‌کند. یکی از مهم‌ترین ویتامین‌ها در دوران بارداری فولیک اسید است. "گیتی‌لایف" در ادامه سعی دارد شما را با تاثیرات فولیک اسید در دوران بارداری و منابع دریافتی آن آشنا کند.

درباره فولیک اسید

فولیک اسید نسخه تولید شده از ویتامین طبیعی "ب" به نام فولات است. اسید فولیک در آزمایشگاه تولید می‌شود و به غذاهای فرآوری شده و مکمل‌ها اضافه می‌شود. اسید فولیک ساختار مولکولی تقریبا مشابه با فولات دارد.
این ماده مغذی نقش مهمی در تولید و تقسیم سلولی دارد. مطالعات نشان داده زنانی که روزانه قبل از لقاح و در اوایل بارداری به میزان ۴۰۰ میکروگرم فولیک اسید مصرف کرده‌اند، تا ۷۰٪ کمتر احتمال دارد که نوزادشان را با مشکلات جدی لوله عصبی به دنیا بیاورند.

ضرورت مصرف فولیک اسید

فولیک اسید در رشد سیستم عصبی جنین نقش کلیدی بازی می‌کند و از پیدایش نقص‌های لولۀ عصبی که یکی از ناهنجاری‌های مادرزادی متداول در جنین است پیشگیری می‌کند.

نقص‌های لولۀ عصبی شامل رشد ناکافی ستون فقرات و رشد ناکافی جمجمه و مغز است. این نقص می‌تواند منجر به مشکلات شدید یا حتی مرگ جنین شود. شکل‌گیری طبیعی لوله‌های عصبی در طول ماه اول بارداری صورت می‌گیرد و معمولاً این زمان قبل از آن است که بسیاری از زنان متوجۀ باردار بودن خود می‌شوند.
به همین دلیل، توصیه می‌شود زنانی که برای باردار شدن تلاش می‌کنند یا در سن بارداری هستند، مصرف روزانۀ مکمل فولیک اسید در کنار مواد غذایی غنی از فولات را آغاز کنند.

پزشکان شروع مصرف فولیک اسید را حداقل از سه ماه قبل از شروع بارداری لازم می‌دانند، ولی اگر شما هرگز فولیک اسید مصرف نکرده‌اید و اکنون متوجۀ بارداری خود شده‌اید، بهتر است مصرف آن را هرچه زودتر زیر نظر پزشک شروع کنید.

چرا مصرف فولیک اسید برای زنان واجب است؟

دستور مصرف فولیک اسید

اکثر مولتی‌ویتامین‌های دوران بارداری شامل ۰/۴ تا ۰/۶ میلی‌گرم فولیک اسید است. این میزان برای زنان باردار با شرایط عادی کافی است. با این حال، با توجه به شرایط فیزیکی مادر، پزشک ممکن است مصرف میزان بیشتری فولیک اسید را توصیه کند و نیاز به مصرف قرص‌های فولیک اسید در کنار مولتی‌ویتامین بارداری وجود داشته باشد. زنان باردار در شرایط زیر نیاز به مصرف میزان بیشتری فولیک اسید در روز دارند:

  • سابقۀ داشتن جنینی با نقص‌های لولۀ عصبی در بارداری‌های قبلی
  • وجود سابقۀ خانوادگی نقص‌های لولۀ عصبی
  • ابتلای زنان باردار یا همسرانشان به دیابت
  • زنانی با رژیم غذایی گیاه‌خواری

البته در برخی از موارد ممکن است پزشک میزان بیشتری از فولیک اسید را برای مصرف روزانه به شما توصیه کند. برخی از مواردی که معمولاً پزشک میزان بیشتری از فولیک اسید را تجویز خواهد کرد در زیر آمده است:

1. زنان چاق و دارای اضافه وزن؛

خطر ابتلای نوزاد به نقص‌های لولۀ عصبی در زنان چاق بیشتر است. اگر دارای اضافه وزن هستید، پیش از تلاش برای باردار شدن به پزشک خود مراجعه کنید. ممکن است او به شما توصیه کنید که بیش از ۴۰۰ میکروگرم فولیک اسید در روز مصرف کنید.

پیشنهاد مطالعه

اولويت‌هاى دارويى برای سلامت مادران و كودكان

2. سابقۀ داشتن فرزندی با نقص لولۀ عصبی؛

اگر پیش از این دارای فرزندی با نقص لولۀ عصبی بوده‌اید، احتمالاً پزشک مصرف روزانه ۴۰۰۰ میکروگرم فولیک اسید را برای شما تجویز خواهد کرد. حتماً در مورد وضعیت سلامت و سوابق پزشکی خود به پزشکتان توضیح دهید و پیش از تلاش برای باردار شدن با او ملاقات کنید.

3. بارداری دو یا چندقلویی؛

درصورتی‌که دو یا چند قلو باردار هستید، ممکن است پزشکتان توصیه کند که روزانه ۱۰۰۰ میکروگرم فولیک اسید مصرف کنید.

4. وجود بیماری‌های مزمن مانند دیابت؛

احتمال داشتن فرزندی مبتلا به نقص‌های لولۀ عصبی در زنان مبتلا به دیابت یا افرادی که نوع خاصی از داروهای ضدتشنج را مصرف می‌کنند بیشتر است. اگر دارای هر کدام از این شرایط هستید، برای تعیین میزان فولیک اسید مصرفی و بررسی شرایط عمومی خود، حداقل یک ماه پیش از تلاش برای بارداری با پزشک ملاقات کنید.

چرا مصرف فولیک اسید برای زنان واجب است؟

مواد غذایی حاوی فولیک اسید

فولات یا اسید فولیک به طور طبیعی در بسیاری از مواد خوراکی غنی شده یافت می‌شوند. در ادامه به برخی مواد خوراکی حاوی مقادیر بالا اسید فولیک اشاره شده است:

مارچوبه:

مارچوبه حاوی ویتامین‌ها و مواد معدنی متعددی از جمله فولات است. همچنین سرشار از آنتی اکسیدان‌ها بوده و دارای خواص ضدالتهابی و ضدباکتریایی هم است. مارچوبه منبع عالی فیبر سالم برای قلب است.

حبوبات:

حبوبات شامل لوبیا، عدس و نخود منبع عالی فولات یا اسید فولیک هستند. حبوبات منبع غنی فیبر، پروتئین و آنتی اکسیدان‌ها و همچنین ریزمغذی‌های مهمی نظیر منیزیم، پتاسیم و آهن است.

تخم مرغ:

به منظور افزایش میزان مصرف برخی مواد مغذی ضروری، اسید فولیک را در رژیم غذایی‌تان بگنجانید. تخم مرغ سرشار از سلنیوم، پروتئین، ریبوفلاوین و ویتامین B۱۲ است.
مصرف چند وعده تخم مرغ در هفته، راه ساده‌ای برای افزایش مصرف اسیدفولیک است. همچنین تخم مرغ حاوی دو آنتی اکسیدان موسوم به لوتئین و زاکسنتین است که به کاهش ریسک اختلالات چشمی کمک می‌کند.

سبزیجات با برگ سبز تیره:

سبزی‌جاتی نظیر اسفناج و کلم کم کالری و سرشار از بسیاری از ویتامین‌ها و مواد معدنی اساسی نظیر اسیدفولیک هستند. سبزی‌جات برگدار همچنین مملو از فیبر و ویتامین‌های K و A هستند. آن‌ها به کاهش التهاب، کاهش ریسک سرطان و همچنین تقویت فرایند کاهش وزن کمک می‌کنند.

دیگر مواد غذایی که به طور طبیعی سرشار از فولات هستند، عبارتند از: بامیه، میوه‌ها (از جمله موز، شاتوت، ملون و لیمو)، قارچ، گوشت (مانند گوشت جگر و کلیه)، کنگر، آووکادو، چغندر یا لبو، آب پرتقال و آب گوجه فرنگی.

چرا مصرف فولیک اسید برای زنان واجب است؟

عوارض کمبود اسید فولیک

بجز کم خونی و نقایص مادرزادی، کمبود اسید فولیک باعث مشکلاتی همچون:

  • زایمان زودرس
  • اسپینا بیفیدا، بسته شدن ناقص نخاع و ستون فقرات
  • تولد نوزاد با مشکلات قلبی و عروقی
  • آنانسفالی، عقب ماندگی شدید مغز
  • تولد نوزاد کم وزن

بیشتر بخوانید

تاثیر سلامت روان زنان باردار بر جنین

علائم کمبود اسید فولیک

کمبود هر ویتامینی در بدن ممکن است علائم و عوارض خاص خود را داشته باشد؛ کمبود فولات هم معمولا در بدن فرد این نشانه‌ها را به همراه دارد:

  • خستگی و بی‌حالی شدید؛
  • زخم‌های دهانی؛
  • زخم معده؛
  • تورم دهان یا التهاب زبان؛
  • خاکستری شدن مو؛
  • رشد ضعیف مو،
  • کم اشتهایی؛

چرا مصرف فولیک اسید برای زنان واجب است؟

عوارض مصرف اسید فولیک

مصرف آن در دوز بالا چه به صورت ارگانیک در مواد غذایی یا قرص آن می‌تواند خطرات جدی برای سلامت بدن داشته باشد؛ از جمله آن‌ها:

  • افزایش خطر سکته قلبی
  • افزایش خطر سکته مغزی
  • افزایش خطر ابتلا به انواع سرطان به خصوص سرطان معده
  • اختلال عصبی و تشنج
  • اسهال و گرفتگی شکم
  • اختلال در خواب
  • تهوع
  • بی‌قراری، آشفتگی و افسردگی

درپایان...

اگر در ماه‌های نخست بارداری قرار دارید، می‌توانید از هم اکنون این دارو را آغاز و در هفته دوازدهم آن را قطع کنید. اگر از هفته دوازدهم گذشته بود از اینکه فولیک اسید مصرف نکرده‌اید نگران نشوید.

بسیاری از کودکان با این شرایط سالم متولد شده‌اند و اگر فولیک اسید نخورید به این معنی نیست که کودک شما ناقص می‌شود. اما اگر آن را مصرف کنید مطمئن‌تر خواهید بود و کودک سالم‌تری خواهید داشت. همچنین بعضی افراد ممکن است به فولیک اسید و یا محصولاتی که حاوی آن هستند آلرژی داشته باشند و باید از مصرف اسید فولیک خودداری نمایند.

چنانچه فکر می‌کنید مطالب این مقاله می‌تواند برای یکی از عزیزانتان مفید باشد آن را به اشتراک بگذارید.

منبع: مجله مشاور خانواده