مختصصان روانشناس می‌گویند از بیش از ۹۰ درصد خودکشی‌ها می‌توان جلوگیری کرد به شرطی که همه ما در هر جایگاهی که هستیم، با اولین علائم آن آشنا باشیم تا زنگ خطری مثل بیان اینکه خودکشی می‌کنم را جدی بگیریم.

خودکشی، موضوعی نيست که اکثر افراد بخواهند درباره آن صحبت کنند، ولی اين احتمال وجود دارد کـه شما کسی را بشناسيد که اقدام به خودکشی کرده و يا بر اثر خودکشی مرده باشـد. شايد يکی از همکاران، اعضـای خانـواده و يـا دوسـتان شـما بـر اثر خودکشی از ميان شما رفته باشد.

ما در این مقاله به نکات مهمی درباره "خودکشی"، پرداخته‌ایم تا شاید در راه آگاهی و نجات جان یک انسان و جلوگیری از عذاب وجدان انسان‌های دیگر، قدمی برداشته باشیم.

نگاهی به آمارهای خودکشی

آمارهای خودکشی حاکی از آن است که به ازای هر 100 هزار نفر، تقریباً 1نفر بر اثر خودکشی، فوت می‌کند. در کشور لیتوانی از هر 100 هزار نفر 31.9 نفر خودکشی می‌کنند، در روسیه از هر 100 هزار نفر 31 نفر، در آمریکای جنوبی از هر 100 هزار نفر 29.2 نفر، در کره جنوبی از هر 100 هزار نفر 26.9 نفر و در بلاروس نیز از هر 100 هزار نفر 26.2 نفر خودکشی می‌کنند.

پس از این آمار، شاهد آمار خودکشی در کشورهای «سورینام» در آمریکای جنوبی و «قزاقستان» هستیم که از هر  100 هزار نفر حدود 22 نفر خودکشی می‌کنند. باید اشاره کنیم که خودکشی در لیست 10 شیوه مرگ برتر دنیا بوده و سالانه این آمار در حال تغییر و در مواردی نیز حتی رو به افزایش است.

اما در این میان، آمار خودکشی در برخی کشورها عجیب است. برای مثال در کشور "بلژیک" شاهد آمار خودکشی بالایی هستیم و باید بگوییم که بلژیک تنها کشور اروپای غربی با آمار خودکشی بالا است که از هر 100 هزار نفر 20.7 نفر خودکشی می‌کنند و احتمال داده می‌شود که قوانین لیبرال بلژیک، در زمینه خودکشی با کمک و مجوز دکترها، باعث بالا رفتن آمار خودکشی مردم این کشور باشد، به طوریکه این کشور در جایگاه 11 این لیست، قرار دارد. 

از سوی دیگر شاهد آمار خودکشی در کشور "بوتان" هستیم که یکی از کشورهای خوشبخت و در مرفه، محسوب می‌شود. وضعیت شادی در این کشور خوب است اما آمار خودکشی آن از 100 هزار نفر به 11.4 نفر می‌رسد که این آمار نیز برای "بوتان"، بالا است.

خودکشی

به گفته "مریم عباسی‌نژاد"، مسئول برنامه «پیش‌گیری از خودکشی» در وزارت بهداشت ایران، سال ۹۷ حدود یکصدهزار خودکشی در کشور ثبت شده و آمار خودکشی در غرب کشور، به مراتب بیشتر است.

به گزارش "ایرنا" و به نقل از "عباسی‌نژاد"، کمترین آمار خودکشی متعلق به دو استان سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی است و آمار مرگ ناشی از خودکشی در ۱۸ استان ایران، بالاتر از میانگین کشوری است.

بنابر همین گزارش، این ۱۸ استان شامل ایلام، کهگیلویه و بویراحمد، کرمانشاه، لرستان، گیلان، زنجان، همدان، فارس، قزوین، آذربایجان شرقی، اردبیل، خوزستان، مازندران، تهران، بوشهر، کردستان، مرکزی و چهارمحال بختیاری هستند.

این کارشناس وزارت بهداشت ایران همچنین گفته است: «از سال ۹۴ تا سال ۹۷، میزان اقدام به خودکشی در کشور با شیب ملایمی افزایش یافته و از ۹۴ نفر در هر یکصدهزار نفر، به ۱۲۵ نفر در هر یکصدهزار نفر رسیده است.

خانم عباسی‌نژاد درباره توزیع سنی و خانوادگی اقدام‌کنندگان به خودکشی گفت: «حدود ۷۵ درصد آنها در رده ۱۵ تا ۳۴ سال بوده‌اند و حدود ۵۰ درصد نیز متأهل بودند. حدود ۵۳ درصد از اقدام‌کنندگان به خودکشی تحصیلات زیر دیپلم داشته‌اند و ۷۳ درصد از آنان ساکن مناطق شهری یا حاشیه شهرها بوده‌اند. همچنین ۸۲ درصد اقدام به خودکشی با دارو، گزارش شده است.»

ایران، در این لیست و آمار خودکشی افراد، در وضعیت بدی قرار ندارد و در جایگاه 142 قرار گرفته است. در نتیجه از هر 100 هزار نفر در ایران 4.1 نفر خودکشی می‌کنند.

نکته عجیب دیگر این است که بر اساس آمار کشورهای پر استرس، جهان از آمار خودکشی پایینی برخوردار هستند. برای مثال "افغانستان" دارای نرخ 4.7 نفر از هر 100 هزار نفر است یا در "عراق" آمار خودکشی 3 نفر و در سوریه 1.9 نفر به ازای هر 100 هزار نفر است.

آیا فردی را می‌شناسید که به خودکشی فکر کند؟

بیشتر افرادی که خودکشی می‌کنند، قبل از این که دست به این کار بزنند، نشانه‌های قابل توجهی را از خود نشان می‌دهند که از فکر کردن آنها به این مسئله حکایت دارد. اگر متوجه این نشانه‌ها شدید، می‌توانید فوراً اقدام کنید و از وی حمایت نمایید. 

کارشناسان و روانشناسان، می‌گویند ده نشانه هشدار وجود دارد که شما باید آنها را بشناسید:

  1. درباره آسیب زدن به خود و یا خودکشی صحبت و یا تهدیدی را بیان کرده و یا به دنبال راه‌هایی برای انجام آن بوده است؟ (ایده‌پردازی)
  2. استفاده از الکل و یا سایر داروها را افزایش داده است؟ (استفاده از مواد)
  3. این مطلب را ذکر کرده که هیچ دلیلی برای زنده ماندن و هدفی برای زندگی کردن ندارد؟ (بی‌هدفی)
  4. نگرانی روز افزون و تغییرات در الگوی خواب از خود نشان داده است؟ (نگرانی)
  5. درباره گرفتار شدن و اینکه راه نجاتی وجود ندارد، صحبت کرده است؟ (حس گرفتاری)
  6. درباره آینده ابراز ناامیدی می‌کند؟ (نا امیدی)
  7. از دوستان، اعضای خانواده و یا فعالیت‌هایی که زمانی از انجام آنها لذت می‌برده، کناره می‌گیرد؟ (کناره‌گیری)
  8. خشم مهار نشده بروز داده و یا گفته است که به دنبال انتقام‌گیری است؟ (خشم)
  9. ظاهراً بدون اندیشه و فکر وارد فعالیت‌های خطرناک شده است؟ (بی محابا بودن)
  10. تغییرات شدیدی درخلق و خوی خود داشته است؟ (تغییر خلق و خو)

اگر چند مورد از این رفتارها به ویژه رفتار اول (ایده‌پردازی) را در فردی مشاهده کردید، ضرورت دارد که آنها را جدی بگیرید و سریعاً به دنبال دریافت کمک و راه حلی باشید.

اگر فردی به خودکشی فکر می‌کند، از اینکه درباره آن با کسی صحبت کند، احساس بهتری خواهد داشت.

افکار خودکشی چیست؟

فکر خودکشی پدیده‌ای معمولی است و چیزی نیست که از آن احساس شرم کنید، شما تنها نیستید. فکر کردن درباره خودکشی به این معنی نیست که شما واقعا می‌خواهید به زندگی خود خاتمه دهید، بلکه این امر غالباً ناشی از این است که شما می‌خواهید که وضع خود را تغییر و درد و رنج‌تان را پایان دهید. 

در این زمینه همواره گزینه‌های دیگری نیز وجود دارد، هرچند که شما، زمانی که حالتان به شدت بد است، متوجه این موضوع نیستید و نیاز به کمک فردی آگاه دارید.

خودکشی

اگر فکر خودکشی در سر دارید  نباید آن را پنهان کنید. در چنین حالتی شما نیازمند این هستید که با شخصی که به او اعتماد دارید صحبت کنید. این شخص ممکن است آشنای شما یا کسی حتی پشت خط تلفن باشد. شما ممکن است برای اینکه حالتان بهتر شود به نهادهای درمانی و یا روانشناسان مجرب، باشید.

خودکشی، تغییر وضعیت زندگی

اگر احساس کنید که تسلط خود بر زندگی‌ ندارید و تمام امید خود را از دست داده‌اید، خودکشی شاید راهی برای رهایی به نظرتان آید. ممکن است فکر کنید که با خودکشی بر زندگی خود مسلط خواهید شد، بنابراین خودکشی را راه‌حلی برای مشکل خود می‌دانید، اما خودکشی راه‌حل نهایی نیست. بلکه برعکس، به معنای از میان رفتن فرصت برای ایجاد تغییر است.

برای شناسایی راه‌ها و گزینه‌های دیگر می‌توانید با دیگران صحبت کنید. ممکن است برای ب دست آوردن تاب و توان‌تان، به کسی که بتواند به سخنان‌تان گوش دهد و به شما در آگاه کردن و دیدن وضعیت دیگر، یاری برساند، نیاز داشته باشید. ممکن است بدون اینکه خود متوجه باشید، افراد بسیاری پیرامون شما باشند که بخواهند به شما کمک کنند.

خودکشی، عدم تطابق با معیارهای اجتماعی 

هنگامی‌که فکر خودکشی در سرآید ممکن است چنین بیاندیشید که هیچ چیزی نمی‌تواند بهتر شود و شما تمام پل‌های پشت سر را خراب کرده‌اید و دیگر راه چاره‌ای نیست، در صورتی‌که، در واقع چنین نیست ولی ممکن است متقاعد شده باشید که وضع اینگونه است.

فکر خودکشی ممکن است موقتا آرام‌بخش باشد، مثل اینکه از پرداختن به مشکلات خود، فرار می‌کنید. همزمان با این، فکر خودکشی می‌تواند فکری ممنوع و شرم‌آور نیز احساس شود و اضطراب را افزایش دهد.

این امر ناشی از این است که چنین فکری چارچوب‌ معیارهایی را که جامعه‌ی ما روی آنها بنا شده، به چالش می‌کشد. این معیارها که ما باید خودمان را مستقلا اداره کنیم و افرادی موفق و مثبت‌بین باشیم. فکر پایان دادن به زندگی خود موضوعی است که تابو محسوب می‌شود.

هنگامی که حالتان خوب نیست، رفتار مطابق با معیارهای اجتماعی می‌تواند بسیار دشوار به نظر آید. فکر خودکشی می‌تواند باعث این شود که شما خودتان را از دیگران کنار بکشید و احساس کنید که بسیار تنها هستید.

چگونه بر افکار خودکشی خود، مسلط شوم؟

اگر فکر خودکشی داشته باشید، نباید آن را پنهان کنید، بلکه باید با کسی درباره آن گفتگو کنید. شما در وضعیتی که قرار دارید ممکن است خودتان را تنها و جدا از دیگران حس کنید، اما در واقع افراد بسیاری نیز مانند شما هستند و فکر و احساس شما را درک می‌کنند.

بیان افکار به کمک کلمات، برای کسی دیگر که به آن گوش می‌دهد، می‌تواند سبب این شود که شما دیدگاهی دیگر در باره‌ی مشکلات خود پیدا کرده‌اید و امکانات تازه‌ای برای حل آنها کشف کنید. 

هنگامی‌که شما در تنهایی به خودکشی فکر می‌کنید، این فکر رشد کرده و نیرومندتر می‌شود. بیان افکار به صورت نوشتاری یا گفتاری آنها را به چالش می‌گیرد و شما می‌توانید از پشتیبانی انسانی برخوردار شوید.

جهان پر از کسانی است که زمانی در زندگی خود، فکر خودکشی در سر داشته‌اند اما بعد از آن، رهایی یافته‌اند و حتی پس از آن برایشان درک این موضوع که زمانی که حالشان بسیار بد بوده، چگونه می‌اندیشیده‌اند، دشوار بوده است. علاوه بر اینکه  با کسانی از اطرافیان خود گفتگو کنید، می‌توانید با تلفن‌های حمایتی و مشاوره‌های روانشناسی رایگان، تماس بگیرید.

پیشنهاد مطالعه

انواع افسردگی، علائم و درمان آن

چه زمانی باید کمک بخواهم؟

اگر شدیدا فکر خودکشی در سر دارید، نباید در این باره که کمک حرفه‌ای نیاز دارید، تردید کنید. می‌توانید با مرکز درمانی یا کلینیک روان‌درمانی تماس بگیرید. اگر احساس می‌کنید که تماس گرفتن برای شما دشوار است، می‌توانید از کسی بخواهید که شما را همراهی کند. 

تلفن‌های فوریتی خودکشی در بیشتر کشورهای دنیا وجود دارند. این شماره تلفن‌ها که همه روزه و ۲۴ ساعت شبانه‌روز در دسترس افراد هستند، گاه به‌طور عمومی نیز خدمات ارائه می‌کنند.

بهتر است هرچه زودتر این کار را انجام دهید. کمک در دسترس است و شما این حق را دارید که از آن برخوردار شوید. اگر شدیدا فکر خودکشی هستید و یا نقشه‌ای مشخص برای پایان دادن به زندگی خود دارید، باید فورا به درمانگاه مراجعه کنید.

خودکشی

برخورد صحیح با فردی که افکار خودکشی دارد

برخی از افراد می‌پندارند، کسانی که نیت خود را برای خودکشی به زبان می‌آورند، واقعا دست به این کار نمی‌زنند اما این گفته صحیح نیست. بهتر است شرایط را از دیدگاه فردی در معرض خطر قرار دارد، بسنجید، حتی اگر به نظر شما غیر واقع بینانه باشند. پیش از برقراری ارتباط با فردی که قصد خودکشی دارد، توصیه‌های زیر را بخوانید شاید کمک‌کننده باشند: 

  • احساسات و دیدگاه‌های خود را بررسی کنید؛

اگر نمی‌توانید در رویارویی با فردی که قصد خودکشی دارد، از بکارگیری عباراتی با لحنی تحقیرآمیز استفاده نکنید و پس از چند دقیقه از کوره در می‌روید و او را سرزنش خواهید کرد پیش از صحبت، احساسات و دیدگاه‌های خود را بررسی کنید و از شخص دیگری که مناسب این کار است بخواهید به این فرد کمک کند.

  • سوال کنید؛

سوال کردن درباره خودکشی، نه تنها فکر خودکشی را به ذهن فرد القا نمی‌کند بلکه کمک می‌کند که فرد بتواند درخصوص مشکلاتش صحبت کند. 

  • به سخنان او گوش دهید؛

با فردی که می‌خواهد خودکشی کند صحبت کنید و او را جدی بگیرید و شرایط او را به خوبی درک کنید. در این حالت فرد می‌تواند درباره نیازهای خود و این که چه کسانی می‌توانند به او کمک کنند، با شما صحبت کند. 

  • با او گفت‌و‌گو کنید؛

با فرد مورد نظر گفت و گو کنید اما حرف‌های خود را بر او تحمیل نکنید و اینگونه راه‌حل‌های بیاندیشید که می‌توانند شرایط را تغییر دهند. 

  • راه‌حل‌هایی عملی برای حل مشکل به او ارایه دهید؛

روانشناس در بخش سلامت روان نمناک توصیه می‌کند که برای حل مشکل فرد خودکشی کننده راه‌حل عملی پیدا کنید مثلا اگر دانشجو است و اگر ضرب الاجل‌های تحصیلی برایش تعیین شده است، آنها را از سر راه او بردارید. 

  • هرگز از محدوده زمان و توانایی‌های خود فراتر نروید؛

به صحبت‌هایی که می‌کنید، عمل کنید و هرگز حرفی نزنید که نتوانید به آن عمل کنید و سبب نا امیدی این فرد گردید چرا که فرد خودکشی گرا بیش از این مستحق ناامیدی نیست. 

  • به افرادی که می‌توانند به شما کمک کنند، مراجعه کنید؛

اگر نمی‌توانید به تنهایی به فرد خودکشی گرا کمک کنید، مسئولیت شرایط موجود را به تنهایی بر دوش نکشید و از کمک دیگران نیز استفاده کنید، حتی اگر به معنای کاهش اعتماد آن فرد به شما باشد.

پیشنهاد مطالعه

اختلال اضطراب چیست؟ علائم و راه‌های درمان آن

افراد مشهوری که دست به خودکشی زده‌اند.!

ثروت و شهرت نمی‌تواند دلیلی بر خوشحالی و داشتن یک زندگی بدون دردسر و مشکلات شود. درست مثل هنرمندانی که به اوج ثروت و شهرت رسیدند اما با خودکشی به زندگی خود پایان دادند.

رابین ویلیامز (۶۳ سالگی)

خودکشی

غم انگیز است، بازیگری که لبخند را به خانه مردمان زیادی در سراسر جهان آورده نتواند به لبان خودش لبخند بنشاند. این بازیگر با استعداد در سال ۲۰۱۴ با حلق آویز کردن خود در خانه‌اش درکالیفرنیا به زندگی‌اش پایان داد. 

بعد از مرگش گزارش‌های پزشکی تأیید کردند که او با بیماری پارکینسون و زوال عقل دست و پنجه نرم می‌کرده است. اما چندین منبع و دوست نزدیک وی تأیید کرده‌اند که او دچار افسردگی نیز بوده است.

مرلین مونرو (۳۶ سالگی)

خودکشی

یک چیز حتمی است؛ مریلین خیلی زود این جهان را ترک کرد. این دختر جذاب برای بسیاری از مجلات و مراسم زیبایی یکی از سوژه‌های اصلی و برای مردم یک بت محسوب می‌شد. 

با این حال سر و سرّش با جی اف کندی یا هر تأثیر دیگری که شهرت و این رابطه بر زندگی‌اش گذاشته بود، از حد تحمل این بازیگر معروف بسیار بیشتر بود. سرانجام او با خوردن دوز بسیار بالایی از داروهای خواب آور به رنج و درد خود پایان داد.

کرت کوبین (۲۷ سالگی)

برخی از تئوری‌های توطئه می‌گویند که کوربین در ۲۷ سالگی به زندگی‌اش پایان داد فقط برای اینکه بتواند به باشگاه اسرار آمیز بیست و هفتی‌ها ملحق شود (افراد معروفی که در ۲۷ سالگی جان باخته‌اند). بد نیست بدانید که این باشگاه شامل نام کسانی چون جیمی هندریکس، برایان جونز، جنیس جاپلین، جیم موریسون و همین اواخر امی وایتهوس نیز هست.

 کوربین برای پیوستن به این باشگاه در آوریل سال ۱۹۹۴ اسلحه‌ای برداشت و به زندگی‌اش خاتمه داد. او با افسردگی و اعتیاد به مواد مخدر دست به گریبان بود و چند روز مانده به خودکشی‌اش از یک مرکز سم‌زدایی در لس آنجلس فرار کرده بود.

ارنست همینگوی (۶۱ سالگی)

همینگوی که نیاز به معرفی ندارد به عنوان یکی از بهترین داستان نویسان تاریخ جهان تحسین شده است. او با کتاب‌های «پیرمرد و دریا» و «زنگ‌ها برای که به صدا درمی آیند» توانست در دل پیر و جوان راه بگشاید. اما با وجود تمام شهرت و موفقیتی که داشت، همینگوی از شکلی مزمن از افسردگی رنج می‌برد. 

او تلاش کرد با پناه بردن به الکل افسردگی خود را درمان کند، همانطور که به خاطر عشقش به میخوارگی نیز معروف است. سرانجام او تصمیم گرفت با شلیک گلوله به رنج خود خاتمه دهد. همسرش اعتراف کرده است که او هنگامی که مشغول تمیز کردن اسلحه‌اش بوده ناخودآگاه به سمت خودش شلیک کرده است. اما بعد از ۵ سال قبول کرد که او خودکشی کرده است.

وینسنت ون گوگ (۳۷ سالگی)

این نقاش هلندی، در جولای ۱۸۹۰ با شلیک گلوله به سینه‌اش خودکشی کرد.

خودکشی

اقدام به خودکشی زمانی رخ می‌دهد که افراد با هدف پایان دادن به زندگی، به خود آسیب می‌رسانند. این مقاله می‌تواند به شما کمک‌کند تا درباره خودکشی و جلوگیری از آن اطلاعاتی کسب کنید شاید که جان دوستان و یا اعضای خانواده خود را نجات دهید.

به نظر شما چگونه می‌توان به افرادی که به فکر خودکشی هستند، کمک کرد؟!

منتظر نظرات و پیشنهادات شما هستیم.