حتما متوجه شده‌اید که استفاده از ماده ضدعفونی‌ کننده دست در این ایام مبارزه با ویروس کرونا بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است و به عنوان یک کالای ضروری در کیف دستی، روی میز کار، قفسه‌های مراکز خرید، باشگاه و... استفاده می‌شود. 

ماده ضدعفونی دست دشمن سرسخت باکتری، ویروس‌ها و سایر عوامل بیماری‌زا  می‌باشد و به منظور حفظ سلامت فردی طراحی شده است، اما سوالات زیادی درباره استفاده از این ماده وجود دارد:

  • استفاده از مواد ضد عفونی کننده بدون الکل بهتر است یا نوع الکل‌دار آن؟
  • کدامیک از انواع مواد ضدعفونی دست، بیشترین تاثیر را دارند؟

مواد ضد عفونی‌کننده الکلی و بدون الکل

در نظر بگیرید به قصد خرید ماده ضدعفونی‌کننده دست وارد یک فروشگاه می‌شویم و در قفسه‌های مربوط به محصولات بهداشتی با دو نوع الکل‌دار و بدون الکل از ضدعفونی کننده‌های دست و سطوح، روبرو می‌شویم و باید تصمیم بگیریم که کدام نوع را انتخاب و استفاده کنیم.
البته این دو نوع در اشکال مختلف مایع (محلول ژل، اسپری و فوم (کف) دیده می‌شوند. مسلما هر دو نوع این ماده دارای مزایا و معایب خاص خودشان هستند.

بنابراین اگر قبل از مصرف این ماده اطلاعات خوبی درباره آن داشته باشیم، مسلما بهترین انتخاب را هم خواهیم داشت. به این منظور "گیتیلایف" سعی دارد با ارائه این مطلب، برای خرید یک ماده ضدعفونی‌کننده مناسب به شما کمک کند تا با استفاده از آن علاوه بر رفع آلودگی و میکروارگانیسم‌های خطرناک علی الخصوص ویروس کرونا از روی سطح دست، سلامت پوست‌تان نیز حفظ شود. 

مواد ضدعفونی کننده الکل‌دار

مواد ضدعفونی کننده الکل‌دار شامل یک یا دو جز اصلی به نام الکل یا ایزوپروپانول (Isopropyl) می‌باشند که هر دوی آنها جز ضدعفونی کننده‌های قوی علیه باکتری و میکروب‎ها به حساب می‌آیند.
عملکرد این دو ماده تقریبا مشابه است و تفاوت ساختاری کمی با هم دارند. یکی از ویژگی‌هایی که در هر دو ماده مشترک است، خاصیت قابل اشتعال بودن آنها است. 

از نظر سازمان غذا و دارو آمریکا (FDA) بهتر است که ماده ضدعفونی‌کننده دست حاوی 60 تا 95% الکل باشد تا بیشترین تاثیر را برای از بین بردن عوامل بیماری‌زا داشته باشد. 

معایب استفاده از مواد ضدعفونی کننده الکلی

  • قابل اشتعال

استفاده و استعمال این غلظت زیاد الکل در مواد ضدعفونی‌کننده دست باعث بروز نگرانی‌هایی در جامعه پزشکی و رسانه‌های مختلف شده است. چراکه اگر لازم است در بیمارستان‌ها و دیگر مراکز درمانی از این غلظت استفاده کنند، حتما باید در حالت آماده باش کامل از نظر اطفای حریق قرار داشته باشند. به علاوه استفاده از الکل درصد بالا با دلواپسی‌های دیگری همچون احتمال سمی بودن و خطر ناشی از استفاده آن برای دستگاه گوارش نیز همراه است.

  • خطر مسمومیت کودکان

مکانیسم استفاده از ماده ضدعفونی کننده دست به گونه‌ای طراحی شده است که در هر شکلی به راحتی قابل استفاده باشد و یا در اماکن مختلف در جایگاه‌های قابل دسترس، قرار داده می‌شوند تا به سهولت مورد مصرف قرار گیرد. بنابراین این موضوع هم با اضطراب‌های خاص خود مواجه است که اگر یک کودک به اشتباه از ماده ضدعفونی‌کننده بر پایه الکل (با حجم بالای الکل) بخورد چه عوارض ناخوشایندی در پی خواهد داشت؟!

  • عوارض پوستی زیاد

از دیگر عوارض جانبی استفاده مکرر از ماده ضدعفونی‌کننده دست حاوی الکل زیاد می‌توان به خشک شدن و ایجاد ترک‌های پوستی به علت از بین رفتن چربی و رطوبت طبیعی پوست ناشی از ساختار الکل، اشاره کرد که در نهایت منجر به بیماری‌های پوستی مانند درماتیت، اگزما و آلرژی می‌شود.

  • آسیب به سطوح و وسایل

از طرف دیگر استفاده از الکل زیاد موجب صدمه به سطوح مختلف نیز می‌شود و حتی ممکن است باعث بی‌رنگ شدن یا لکه دار شدن سطح لوازم شود .

با وجود تمام این نگرانی‌ها همچنان سازمان غذا و دارو (FDA)، سازمان بهداشت جهانی (WHO) و مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) بر استفاده از ماده ضدعفونی‌کننده دست حاوی الکل بالا در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی پافشاری دارند، زیرا از نظر آنها اثربخشی این ترکیب برای مبارزه با آلودگی‌های میکروبی خطرناک به اثبات رسیده است. 

پیشنهاد مطالعه

آیا ماسک از انتقال ویروس کرونا جلوگیری می‌کند؟!

حالا که با مواد ضد عفونی‌کننده بر پایه الکل و مشکلات استفاده از آن آشنا شدید، بهتر است درباره مواد ضدعفونی‌کننده بدون الکل و استفاده از آن نیز آگاهی یابید تا بتوانید با شناخت و دانش بیشتر بتوانید یک ماده ضد عفونی‌کننده مناسب را با اطمینان از اثربخشی بیشتر آن، انتخاب کنید.

مواد ضدعفونی‌کننده بدون الکل

بیشتر محصولات ضدعفونی‌کننده دست بدون الکل، بر پایه آب و مواد طبیعی دیگر هستند و برخلاف ماده ضدعفونی کننده الکل‌دار که حاوی حجم بالایی از الکل هستند، ماده ضدعفونی‌کننده بدون الکل، شامل درصد خیلی ناچیزی از ترکیبات ضدعفونی‌کننده شیمیایی مانند بنزالکونیوم کلراید (Benzalkonium chloride) می‌باشند، اما سطح محافظتی بالایی را برای پوست فراهم می‌آورند.
از طرفی امکان اضافه کردن ترکیبات با ارزش و مفیدی همچون ویتامین‌ها و مواد گیاهی به ساختار این محصول وجود دارد تا حین مصرف رطوبت و لطافت پوست نیز حفظ شود. 

مزایای استفاده از مواد ضدعفونی‌کننده بدون الکل

  • غیرسمی و دوستدار محیط‌زیست

خوشبختانه ماده شیمیایی بکار رفته در مواد ضدعفونی‌کننده سطوح بدون الکل، غیر قابل اشتعال می‌باشد و درصد سمی بودن آنها بسیار کم و حتی می‌توان گفت غیرسمی و دوستدار محیط‌زیست است، اما باید توجه داشته باشید که این محصول فقط استعمال خارجی دارد. 

  • بی‌خطر برای دستگاه گوارش

طبق تحقیقات انجام شده، اگر مواد ضدعفونی‌کننده دست و سطوح بدون الکل به طور اشتباه مثلا توسط یک کودک خورده شود، خطر کمی برای دستگاه گوارش دارد و به راحتی قابل درمان است. البته در هر صورت باید این مواد ضدعفونی‌کننده را دور از دسترس اطفال قرار دهیم.

  •  بدون خوردگی سطوح

در صورت تماس مواد ضدعفونی‌کننده سطوح بدون الکل با لوازم مختلف، هیچ آسیبی به سطوح نمی‌رسد و هیچگونه اثر خوردگی و زنگ زدگی بر جای نمی‌گذارند.

  • اثربخشی سریع

از مزایای مهم مواد ضدعفونی کننده دست بدون الکل می‌توان به خاصیت محافظت‌کنندگی گسترده و اثربخشی سریع آن اشاره کرد و اینکه قدرت حفاظتی آنها حتی بعد از خشک شدن نیز تا ساعتها بر روی سطح و پوست بر جای می‌ماند. 

بهترین محلول ضدعفونی‌کننده دست

با توجه به مزایای بی‌شمار مواد ضدعفونی کننده دست بدون الکل، شرکت‌های تولیدکننده محصولات بهداشتی و دارویی سعی دارند ماده ضدعفونی‌کننده دست بدون الکل را با ارتقا مکانیسم اثربخشی، تولید و به بازار عرضه نمایند. 

مواد ضدعفونی کننده دست بدون الکل با اثربخشی سریع و طولانی و همچنین قدرت حفاظتی بالا حتی بعد از خشک شدن روی سطح پوست، به عنوان بهترین نوع مواد ضدعفونی‌کننده دست توصیه می‌شوند.

حالا که با مزایای مواد ضدعفونی‌کننده بدون الکل و معایب انواع مواد ضدعفونی‌کننده الکلی آشنا شدید. هنگام خرید ضدعفونی‌کننده‌های دست یا سطوح، کدام نوع این مواد را انتخاب می‌کنید؟ الکل‌دار و یا بدون الکل؟!