روابط زناشویی از ماه اول تا ماه نهم بارداری باید با اصول خاص دنبال شود. معمولا بسيارى از زوج‌ها تغييراتى را در روابط خود در دوران باردارى تجربه مى‌كنند. که یکی از آن‌ها مربوط به روابط زناشویی است.

همچنین در این دوران بيشتر زوج‌ها در ارتباط زناشويى، تعهد بيشترى نسبت به هم احساس مى‌كنند، ولى برخى هم ممكن است تضاد و كش‌مكش را تجربه نمايند. زنانى كه از نظر عاطفى احساس تنهايى مى‌كنند، ممكن است نسبت به همسر خود احساس انزجار كنند. گفت گو و هم دردى در اين دوران از اهميت ويژه‌اى برخوردار است.

"گیتی لایف" در این مقاله به بررسی کامل آنچه باید درباره روابط زناشویی در دوران بارداری بدانید پرداخته است.

روابط زناشویی در دوران بارداری، مجاز است یا مضر؟

رابطه زناشویی در دوران بارداری؛

بر خلاف تصور عموم زوجین؛ رابطه زناشویی در دوران بارداری به طور قطعی مشکل ساز نمی‌باشد. به طور کلی پزشکان و متخصصان بارداری بر این عقیده‌اند که؛ تا زمان ترکیدن کیسه آب و زایمان مادر، امکان برقراری رابطه جنسی وجود دارد. اما به دلایل مختلف مربوط به دوران بارداری، امکان این موضوع است که زن در بخشی از این دوران یا حتی کل این دوران قادر به برقراری رابطه زناشویی نباشد.

بنابراین نمی‌توان دیدگاه قطعی و کلی در خصوص امکان برقراری رابطه زناشویی در دوران ازدواج اذعان داشت و هر زنی بر حسب سیستم بدنی خود دوران مختلفی از رابطه زناشویی را در حین حاملگی تجربه می‌کند. به خاطر همین موضوع است که توصیه متخصصان بارداری این می‌باشد که زنان باردار قبل از برقراری رابطه جنسی با شوهرشان به ماما یا پزشک متخصص مراجعه نمایند.

عوامل موثر بر روابط زناشویی در طول بارداری؛

  • الگوهای ارتباط زناشویی که پیش از بارداری شامل تعداد و دفعات ارتباط، رضایت، راحتی و توانایی زوج در برقراری ارتباط زناشویی است.
  • معنا و مفهوم مسائل ارتباط زناشویی از دید هر یک از زوج‌ها.
  • مفهوم بارداری برای هر یک از زوج‌ها و تجربه‌های پیشین.
  • وضعیت عمومی زن در دوران بارداری.
  • مشکلات و عوارض پزشکی تجربه شده توسط زن در دوران بارداری.
  • توصیه‌های مراقبان بهداشتی برای برقرار نکردن ارتباط زناشویی.
  • خواسته یا ناخواسته بودن بارداری.
  • ترس از صدمه دیدن جنین و از دست دادن حاملگی در اثر برقراری ارتباط در بارداری.
  • چگونگی پاسخ‌دهی هر یک از زوج‌ها به تغییرات ظاهری و بدنی زن در بارداری.

پیشنهاد مطالعه

شناخت و درک سلامت جنسی، چقدر اهمیت دارد؟!

رابطه زناشویی زنان در طول بارداری؛

بیشتر مطالعات نشان دهندۀ آن است که تمایل جنسی زنان در طول دوران بارداری دارای تنوع دوره‌ای است هرچند امروزه نظریۀ قدیمی و نادرست منع ارتباط زناشویی در 6 هفتۀ آخر بارداری هم چنان توصیه می‌شود. دیگر رفتارهای معمول ارتباطی اغلب خطری ندارد. البته از آن جا که ارتباط‌های زناشویی می‌تواند موجب انقباض‌ها و تغییر جریان خون رحمی شود برخی پزشکان به زوج‌ها پیشنهاد می‌کنند از ارتباط‌هایی که منجر به بروز برانگیختگی و رضایت ارتباطی می‌شوند تا حد امکان پرهیز کنند.

بر اساس پژوهش‌ها، ارتباط زناشویی زنان در طول بارداری تحت تاثیر الگوهای جنسی ایشان پیش از بارداری است و اغلب آن‌ها با کاهش در میزان ارتباط زناشویی در دوران بارداری روبرو هستند. تعداد ارتباط زناشویی‌ با افزایش سن بارداری، معمولا به شدت کاهش پیدا می‌کند اما در تحقیقات مختلف رابطه‌ای بین ارتباط‌های مکرر زناشویی و زایمان پیش از موعد به دست نیامده است.

محدودیت‌هایی رابطه در بارداری؛

  • سابقۀ تهدید به سقط
  • سابقۀ زایمان زودرس
  • وجود جفت سر راهی (جفتی که پایین رحم قرار گرفته است)
  • نارسایی گردن رحم (وقتی طول آن در سونوگرافی کمتر از 3 سانتی متر و گردن رحم زودتر از موعد آماده زایمان شود)
  • انقباض زودرس رحمی و خون ریزی واژینال
  • سابقه زایمان‌های زیاد (بیش از 5 بارداری)
  • سابقۀ فشار خون افزایش یافته در اثر بارداری در 4 هفتۀ آخر بارداری
  • پارگی زودرس پرده‌های دور جنین
  • بیماری‌های آمیزشی یا احتمال وجود آن در همسر (برای الزام استفاده از پوشش).

موانع فرهنگی_مذهبی 

ممنوعیت ارتباط زناشویی در دوران بارداری در بسیاری از فرهنگ‌ها وجود ندارد. بسیاری از آمریکایی‌های مکزیکی تبار ارتباط زناشویی را برای لغزنده نگهداشتن واژن در بارداری لازم می‌دانند. از سوی دیگر، برخی فرهنگ‌ها این ارتباط را در همۀ دوران بارداری منع کرده و آن را برای مادر و جنین خطرناک می‌دانند.

روابط زناشویی در دوران بارداری، مجاز است یا مضر؟افراد در برخی فرقه‌ها مانند هندوییسم نیز از ارتباط زناشویی در بارداری منع شده‌اند، اما در اسلام ارتباط زناشویی دوران بارداری مجاز بوده و بهره برداری از آن جزو حقوق هر یک از زوج‌ها محسوب می‌شود.

الگوی علایق جنسی در بارداری؛

دانشمندان 4 الگو را برای بروز علایق جنسی در زمان بارداری پیشنهاد کرده‌اند:

1. افزایش یک نواخت علایق جنسی در بارداری.

2. کاهش میل در 3 ماهه اول، افزایش نسبی در 3 ماهه دوم و کاهش برانگیختگی در 3 ماهه سوم.

3. کاهش یک نواخت علایق جنسی در بارداری.

4. نبود تغییر در انگیزش جنسی در بارداری.

دوران بارداری زمان افزایش هشیاری جنسی و حساسیت در برخی از زنان است هرچند این حساسیت در برخی‌ها تغییری نکرده و حتی کاهش نیز می‌یابد. برخی پژوهش‌ها تغییراتی را در میل جنسی همسران گزارش کرده‌اند. برخی مردان نسبت به زنان باردار احساس احترام می‌کنند و نمی‌توانند ارتباط زناشویی با همسرشان برقرار کنند. در این هنگام اگر همسری دچار اختلال در تمایل جنسی شده باشد باید به یک روانپزشک ماهر مراجعه شود.

گاه همسران از پذیرش نقش پدری در آینده نزدیک نگرانند به ویژه زمانی که بارداری ناخواسته بوده باشد. در چنین مواردی مشاوره نیز خانوادگی می‌تواند مفید واقع شود.

روابط زناشویی در 3 ماه نخست بارداری؛

تهوع و استفراغ از هفته 6 بارداری آغاز می‌شود. ارتباط زناشویی یا حتی تصور آن در این دوران نیز ممکن است موجب بروز حالت تهوع در زنان شود. اغلب زنان احساس می‌کنند حس بویایی‌شان تقویت شده و هر رایحه‌ایی به نظر تهوع آور می‌رسد.

بروز حساسیت در سینه‌ها به ویژه در 3 ماهه نخست در بارداری‌های دوم به بعد شایع است و تحریک سینه‌ها هنگام برانگیختگی جنسی می‌تواند دردناک باشد بنابراین ارتباط زناشویی باید متوقف یا محدود شود.

اقدامات لازم

هنگام خستگی، زمان ارتباط باید کوتاه‌تر شود. این خستگی فیزیکی به دلیل تغییرات هورمونی ایجاد می‌شود و می‌تواند منجر به توقف ارتباط زناشویی در برخی خانم‌های شود.
زنان باید به همسرشان اجازه دهند احساسات‌شان را دربارۀ آمیزش و لمس درک کند و اطمینان دهند که هنوز دوستش دارند. بسیاری از زنان در 3 ماه نخست بارداری از درد زیر دل و کرامپ‌ها وکمر درد پس از رضایت ناشی از زناشویی شکایت می کنند.

ماساژ کمر در این دوره علاوه‌بر مفید بودن احساس خوشایندی را نیز برای زنان باردار فراهم می‌نماید. بنابراین زنان می‌توانند از همسرشان بخواهند محبت خود را با ماساژ دادن، در آغوش گرفتن و بوسیدن ابراز کند.

زنان دارای ویار بارداری شدید می‌توانند رابطۀ عاشقانه‌شان را با فرستادن پیام کوتاه و ایمیل با همسرشان حفظ کنند. ترس از سقط یکی از عامل‌هایی است که زوج‌ها را ناچار به چشم پوشی از ارتباط زناشویی می‌کند.
نگرانی ندارد پس از هفته 20 بارداری خطر سقط کاهش می‌یابد و زوج‌ها در 3 ماه دوم معمولا می‌توانند با رعایت توصیه‌های پزشک یا ماما به ارتباط زناشویی ایمن مبادرت ورزند. هر چند حداقل در این دوره می‌توانند روابط‌شان را با ماساژ و ابراز عشق حفظ کنند.

روابط زناشویی در دوران بارداری، مجاز است یا مضر؟

روابط زناشویی در 3ماه دوم بارداری؛

بافت‌های داخل و اطراف واژن در این دوره دچار احتقان می‌شوند و این پرخونی ناشی از افزایش عروق خونی و خونرسانی در دوره بارداری است. بافت‌ها متورم و قرمز مایل به ارغوانی می‌شوند و در زمان باقیمانده از بارداری همین حالت را حفظ می‌کنند. بنابراین زنان باردار در حالت برانگیختگی فیزیولوژیک به سر می‌برند که می‌تواند منجر به لغزندگی واژن شود.

بازگشت به حالت عادی پس از رضایت زناشویی در این دوره نیازمند وقت بیشتری بوده و هیچگاه به صورت کامل انجام نمی‌شود. این حالت به همراه پرخونی لگن می‌تواند منجر به بروز کرامپ‌ها و کمردرد شود.

دیسپارونی (درد حین ارتباط زناشویی عمیق) یکی از عوارض شایع این دوره است و می‌تواند ناشی از عفونت مجاری ادراری، لغزنده نبودن واژن یا فشار روی دهانه رحم باشد بنابراین علل اولیه باید بررسی شوند.

بیشتر بخوانید

تاثیر دوران بارداری در تولد نوزاد سالم

اقدامات لازم

بدن زن باردار در 3 ماه دوم بارداری ویژگی‌های حاملگی را بیشتر نشان داده و شکم بزرگتر می‌شود. بنابراین قرار گرفتن در برخی وضعیت‌ها می‌تواند موجب بروز ناراحتی در زنان شود زیرا ایجاد هر فشار بر شکم و سینه‌ها دردآور خواهد بود. بنابراین در ارتباط زناشویی می‌توان از وضعیت‌هایی بهره برد که فشار کمتری بر وی وارد کنند. قرار گرفتن در پهلو وضعیت بهتری برای این دوره از بارداری است. 

حرکت جنین نیز می‌تواند موجب کاهش تمایل به همسر در برخی از زنان شود. بسیاری از خانم‌ها، با احساس حرکت جنین در ارتباط زناشویی احساس گناه کرده و ممکن است هر احساسی را متصور شوند در حالی که این نگرانی بی مورد است. بسیاری از زنان نیز در این دوران و آغاز 3 ماهه سوم افزایش ارتباط زناشویی را گزارش کرده‌اند. این امر را می‌توان به افزایش میل جنسی و کاهش ترس از سقط جنین در این دوره از بارداری نسبت داد.

روابط زناشویی در 3 ماه سوم بارداری؛

3 ماه سوم بارداری با مشکلات گوارشی و سوزش سر دل اغلب موجب ناراحتی زنان باردار می‌شود و هنگام ارتباط زناشویی در وضعیت‌های نامناسب مشکل شدیدتر می‌شود.
ارتباط زناشویی در وضعیت پهلو به سبب نیاز به مصرف انرژی کمتر ناراحتی کمتری برای زن باردار ایجاد می‌کند. وجود هموروئید دردناک و ملتهب نیز می‌تواند بر علایق و ارتباط زناشویی اثر مهار کننده داشته باشد بنابراین توصیه‌های لازم برای کاهش یبوست را باید جدی بگیرند.

رحم نیز ممکن است به دنبال ارتباط زناشویی دچار انقباض مداوم و طولانی شود (یا بیش از یک دقیقه باشد). این احساس برای برخی از زنان خوشایند و لذت بخش است اما برای برخی دیگر موجب ترس و وحشت از نرسیدن اکسیژن یا صدمه به جنین در انقباضات رحمی می‌شود در حالی که چنین نیست.

اقدامات لازم 

هنگام احساس فشار و انقباض رحم زن باید به پهلوی چپ دراز بکشد و مدتی استراحت نماید، گرچه ضربان قلب جنین کمی کاهش می‌یابد اما هیچ مدرکی مبنی‌بر خطر آفرین بودن این حالت تایید نشده است. فاز بازگشت در این دوران نیز پس از رضایت زناشویی کامل نیست و احساس برانگیختگی در زن ادامه می‌یابد. بنابراین ضروری است معاشقه پس از ارتباط زناشویی کمی طولانی‌تر شود تا این مدت به شکل مناسب گذرانده شود.

بسیاری از زنان از نبود رضایت در ارتباط زناشویی شکایت دارند. این حالت نیز طبیعی است و در صورت تمایل می‌توان راهکار بالا را برای پیش از زناشویی به کار گرفت. بازگشت احساس خستگی در 3 ماه سوم بارداری برای بسیاری آزاردهنده است (به دلیل کمبود خواب و تحمل وزن زیاد شکم). زنان با احساس خستگی باید وضعیت خود را تغییر دهند یا به پهلوی چپ استراحت کنند.

ماساژ کمر علاوه بر کاهش درد و گرفتگی می‌تواند خوشایند باشد و ارتباط زن را با همسر حفظ کند. می‌توان از همسر درخواست کرد با جنین گفتگو کند. این کار می‌تواند احساس ارتباط بیشتری را میان مادر، پدر و جنین ایجاد کند.

افزایش سن حاملگی و بزرگ‌شدن شکم، باعث تصور منفی برخی زنان در مورد خود می‌شود در حالی که بسیاری از آن‌ها این تغییرات را خوشایند می‌دانند و احساس می‌کنند برای همسرشان جذاب‌تر شده‌اند. برخی مردان نیز بارداری همسرشان را خوشایند توصیف می‌کنند.

به عقاید همسر باید احترام گذاشت اما نباید وسواس به خرج داد. این دوره، مراحل‌ گذرا هست که پایان خوشی در پی دارد. زنان می‌توانند از لباس‌هایی استفاده کنند که آنان را برای همسرشان زیباتر جلوه دهد. پوشیدن لباس‌های نخی و خنک یا لباس‌هایی در رنگ‌های درخشان و ملایم که مادر را زیباتر جلوه می‌دهند گزینه‌هایی جذاب هستند.

مشاوره با پزشک؛

اگر زنان باردار مطمئن نیستند که ارتباط زناشویی در بارداری بی‌ضرر است حتما با پزشک یا ماما تماس بگیرند یا در ملاقات حضوری موضوع را مطرح کنند. اگر پس از ارتباط زناشویی؛ درد، خونریزی، ترشحات غیرطبیعی و انقباضات پیوسته را تجربه کردند با پزشک در میان بگذارند.

ابراز احساسات در دوران بارداری؛

زنان احساسات‌شان را درباره ارتباط زناشویی با همسرشان در میان بگذارند. جایی غیر از اتاق خواب مانند پیاده‌روی، شام در رستوران یا هر زمانی که بتوان خلوتی فراهم کرد بهترین شیوه بیان موضوع است. از اشاره‌ها و واژه‌هایی که تنها همسر متوجه می‌شود برای طرح اینگونه مباحث باید استفاده کرد.

ارتباط زناشویی تنها به مفهوم نزدیکی نیست، بوسیدن، نوازش کردن و در آغوش گرفتن، همه می‌توانند از جمله فعالیت‌های زناشویی خوشایندی باشند که جایگزین روابط منجر به نزدیکی می‌شوند. پس از تولد نوزاد روابط زن و شوهر شکل جدیدی پیدا می‌کند. بنابراین برای ارتباط زناشویی پس از زایمان و روش‌های پیش‌گیری باید از هنگام بارداری برنامه‌ریزی کرد.

در پایان باید گفت...

بسیاری از بانوان در سه ماهه اول خستگی و حالت تهوع دارند، بنابراین آخرین چیزی که می‌خواهند هم آغوشی است، اگر این مشکل را دارید، احساسات خود را برای همسرتان توضیح دهید، تا احساس طرد شدگی نکند.

همچنین سعی کنید راه‌های دیگری برای ارتباط فیزیکی بیابید، ممکن است همسر شما از هم آغوشی اضطراب داشته باشد، اگرچه هیچ خطری جنین تهدید نمی‌کند، اما به خاطر داشته باشید که اگر می‌خواهید در دوران بارداری نزدیکی داشته باشید هیچ اشکالی ندارد، مگر اینکه پزشک شما خلاف آن را توصیه کند.

به نظر شما...

رابطه زناشویی در دوران بارداری خطرناک است؟!

منبع: مجله مامایی دوران بارداری