وقتی به بیماری خاصی مبتلا باشیم برای باردارشدن نگران خواهیم بود، مبادا بیماری به فرزندم منتقل شود یا داروها و عوارض ناشی از آن‌ها روی رشد جنین اثر منفی بگذارد. یکی از این بیماری‌ها، اختلالات غده تیروئید است. کم‌کاری تیروئید در بارداری می‌تواند سلامت جنین را تهدید کند و صدمات غیر قابل جبرانی به جای بگذارد.

اگر به کم‌کاری تیروئید‌ مبتلا هستید و قصد بارداری دارید، یا باردار هستید و به تازگی بیماری تیروئید در شما تشخیص داده شده است، پیشنهاد می‌کنیم در ادامه همراه "گیتی‌لایف" باشید تا اطلاعات بیشتری کسب کنید.

آیا کم‌کاری تیروئید بر باروری تاثیر گذار است؟

کم‌کاری تیروئید؛

شایع‌ترین دلیل کم‌کاری تیروئید، بیماری خودایمنی به نام هاشیموتو است. در این بیماری، بدن به اشتباه به سلول های غده تیروئید حمله می‌کند و باعث می‌شود غده تیروئید نتواند به اندازه نیاز بدن هورمون تولید کند.

جنین در دوران بارداری تا زمانی که غده تیروئید وی عملکرد را شروع کند، از نظر هورمون تیروئیدی کاملا وابسته به مادر خود است. این اتفاق زود‌تر از هفته ۱۲ بارداری رخ نمی‌دهد.

بنابراین کم‌کاری تیروئید مادر در ۳ ماهه اول بارداری می‌تواند اثر سو خود را بر سلامت جنین بگذارد. اکثر مادران بعد از گذشت مدت زیادی از این 3 ماهه، از بارداری خود مطلع می‌شوند.

بنابراین پیشنهاد می‌شود مادران قبل از اقدام به بارداری باید برای تشخیص و درمان وضعیت تیروئید خود مراحل لازم را طی کنند.

علائم کم‌کاری تیروئید؛

  • یبوست
  • افسردگی
  • تغییر در چرخه قاعدگی
  • ریزش مو
  • خشکی پوست و مو
  • حساسیت زیاد در مقابل سرما
  • بزرگ‌شدن غده تیرویید (گواتر)
  • ضربان قلب آهسته
  • افزایش یا کاهش بی‌دلیل وزن
  • استرس بیش‌از اندازه
  • اختلالات اشتها
  • پرخاشگری و عصبانیت در اکثر مواقع

پیشنهاد مطالعه

دیابت بارداری؛ یکی از مشکلات شایع زنان در دوران بارداری

علایم شایع کم‌کاری تیروئید در بارداری؛

  • خستگی زیاد در بارداری
  • فقدان توجه کافی
  • افزایش وزن غیرعادی
  • اختلالات خواب خانم باردار
  • درد مفاصل
  • ضعف عضلانی
  • نفخ و احتباس آب در بدن
  • افتادگی پلک
  • پف و ورم صورت
  • یبوست
  • خشکی پوست
  • کاهش نبض
  • انقباض‌های عضلانی
  • گیجی
  • صدای خشن

تمام علایم ذکر شده در همه افراد وجود ندارد و افراد مختلف متناسب با وضعیت خود، به برخی از این علایم مبتلا می‌شوند.

آیا کم‌کاری تیروئید بر باروری تاثیر گذار است؟

مشکلات ناشی از کم‌کاری تیروئید در بارداری؛

  • سقط جنین
  • زایمان زودرس
  • مسمومیت بارداری
  • فشار خون ناشی از بارداری
  • اختلالات رشد در کودک
  • عوارضی مانند کاهش آهن بدن و فشار خون بالا
  • آسیب‌های مغزی در کودک مانند معلولیت‌های شناختی

متخصص غدد علاوه‌بر تجویز دارو، به فرد باردار توصیه می‌کند که هر شش هفته یک بار آزمایش تیروئید بدهد تا میزان هورمون تیروئید در خون مشخص شود

علت کم‌کاری تیروئید در بارداری؛

در دوران بارداری کم‌کاری تیروئید، معمولاً توسط بیماری هاشیموتو ایجاد می‌شود. از هر 1000 بارداری سه تا پنج نفر به کم‌کاری تیروئید مبتلا می‌شوند.

بیماری هاشیموتو شکلی از التهاب مزمن غده تیروئید است. ممکن است کم‌کاری تیروئید در هنگام بارداری بروز نماید یا احتمال دارد فرد قبل از بارداری، در اثر تخریب غده تیروئید، جراحی و یا درمان پرکاری به کم‌کاری مبتلا شده باشد.

تشخیص کم‌کاری تیروئید در بارداری؛

مانند پرکاری تیروئید، کم‌کاری تیروئید نیز از طریق بررسی دقیق علائم بیمار و اندازه‌گیری سطح «TSH و T4» تشخیص داده می‌شود. به طور کلی سطح بالایی از «TSH» و سطح پایین «T4» آزاد نشان‌دهنده کم‌کاری تیروئید، می‌باشد. به دلیل تغییرات طبیعی هورمون‌ها در دوران بارداری، نتایج آزمایش و عملکرد تیروئید باید با احتیاط تفسیر شوند.

بیشتر بخوانید

ریفلاکس؛ عارضه شایع در دوران بارداری

همچنین آزمایش هورمون‌های تیروئید می‌تواند کم‌کاری تیروئید تحت بالینی را نیز مشخص کند. این نوع کم‌کاری شکل خفیفی از کم‌کاری تیروئید است که علائم آشکاری ندارد. کم‌کاری تیروئید در 2 تا 3 درصد از بارداری‌ها رخ می‌دهد. در آزمایش این نوع کم‌کاری میزان «TSH» افزایش یافته ولی سطح «T4» آزاد طبیعی خواهد بود.

درمان کم‌کاری تیروئید در بارداری

کم‌کاری تیروئید با هورمون مصنوعی تیروئید به نام تیروکسین درمان می‌شود، دارویی که مشابه هورمون T4 است. زنانی که از قبل مبتلا به کم‌کاری تیروئید هستند، باید دوز پیش از بارداری خود را افزایش دهند تا عملکرد طبیعی غده تیروئید آن‌ها حفظ گردد.
عملکرد تیروئید در دوران بارداری باید هر 6 تا 8 هفته بررسی شود. اگر مادر دچار کم‌کاری تیروئید باشد، مصرف تیروکسین مصنوعی بی‌ضرر و برای سلامتی جنین ضروری می‌باشد.

رژیم غذایی؛ 

متخصصین توصیه می‌کنند زنان باردار رژیم غذایی متعادلی داشته باشند همچنین برای بهبود عملکرد تیروئیدشان می‌توانند از مولتی ویتامین‌های دوره بارداری و مکمل‌های معدنی شامل "ید" استفاده کنند. ضمن اینکه مراجعه به متخصص برای دریافت یک برنامه رژیم غذایی کم‌ کاری تیروئید نیز مفید می‌باشد.

آیا کم‌کاری تیروئید بر باروری تاثیر گذار است؟

مکمل‌های طبیعی؛

از آنجا که تیروئید برای ساختن هورمون‌های خود از "ید" استفاده می‌کند، "ید" ماده معدنی مهمی برای یک مادر باردار محسوب می‌شود. در طول بارداری، کودک از "ید" موجود در رژیم غذایی مادر استفاده می‌کند.
در زمان بارداری، زنان نیازمند  مصرف حدود 250 میکروگرم "ید" در روز هستند. با این‌حال، ممکن است افراد مبتلا به بیماری‌های خود ایمنی تیروئید با مصرف "ید" دچار عوارض جانبی شوند.
مصرف قطره "ید" و یا خوردن غذاهای حاوی مقادیر زیادی از "ید" باعث بدترشدن کم‌کاری تیروئید می‌شود. به همین دلیل بهتر است برای استفاده مناسب از مکمل "ید" افراد با پزشکشان مشورت نمایند.

در پایان باید گفت...

خانمی که کم‌‌کاری تیروئید دارد می‌تواند باردار شود، اما باید تحت نظر پزشک باشد تا دوز هورمون‌های تیروئیدی، «TSH، T3 و T4» در حد متعادل نگه‌داشته شوند. زیرا در صورتی که خانمی دچار کم ‌کاری تیروئید باشد و بدون درمان اقدام به بارداری کند، شانس باردار شدنش بسیار پایین است و حتی اگر باردار شود احتمال سقط جنین بسیار بالاست.
همچنین باید گفت درمان‌های مربوط به کم‌کاری تیروئید اثر منفی بر جنین نمی‌گذارد و لازم است در تمام طول بارداری ادامه یابد و مرتباً آزمایش خون انجام شود.

منبع: مجله زنان، مامایی و نازایی ایران