نگران ماندگار شدن اضافه وزنی هستید که بارداری به بدنتان تحمیل کرده و اطرافیانتان هم می‌گویند که به جای آب کردن چربی‌های اضافه، باید به فکر تقویت خودتان و غنی‌تر کردن شیری باشید که نوزادتان از آن تغذیه می‌کند؟!
کاملاً درست است.! داشتن تغذیه مناسب پس از زایمان، یکی از مسائل مهم است و باید تمام مواد مغذی مفید و لازم را به بدن خود و نوزادتان برسانید.

هنگامی که مواد مغذی مفید مورد نیاز بدن‌تان را از رژیم غذایی دریافت نکنید، بدن به منظور کسب انرژی مورد نیاز خود، از آنچه ذخیره کرده است، استفاده می‌کند، در نتیجه شما روز به روز ضعیف‌تر می‌شوید. بنابراین مصرف مواد مغذی، پس از زایمان نقش مهمی در سلامت بدن مادر و نوزاد ایفا می‌کند و حالا "گیتی لایف" در این مقاله سعی دارد شما را با تغذیه پس از زایمان و اهمیت بالای آن، آشنا کند.

راهنمای تغذیه بعد از زایمان، مواد مغذی برای مادر و نوزاد

کاهش وزن بعد از زایمان

تغذیه بعد از زایمان بسیار مهم است. بعد از وضع حمل تمام خانم‌ها تمایل دارند که به وزن قبل از حاملگی خود برگردند و نگران هستند که این مورد چه مدت طول خواهد کشید بلافاصله بعد از زایمان به دنبال تخلیه محتویات رحم و خونریزی طبیعی حدود ۵ تا ۶ کیلوگرم، وزن کاهش می‌‌یابد.

در طول ۶ هفته اول بعد از زایمان ۲ تا ۳ کیلوگرم دیگر وزن کاهش پیدا می‌‌کند که این کاهش وزن به علت از دست دادن مایع از طریق ادرار است. اکثر خانم‌ها در طی ۶ ماه بعد از زایمان به وزن قبل از حاملگی خود می‌‌رسند.

عوامل موثر در کاهش وزن بعد از زایمان

  • حاملگی اول
  • شیردهی
  • برگشت زود هنگام به کار خارج از خانه

در طی ۶ هفته اول بعد از زایمان نباید محدودیت انرژی داشته باشید. زیرا بدن نیازمند است تا آنچه در زمان تولد نوزاد از دست رفته است بازیابد و نیاز کودک تامین شود. در انجام کارهای منزل کمک کرده و احتمالا کار خود را شروع کنید. تغذیه با شیر مادر به طور معجزه‌ آسا باعث کاهش وزن نمی‌‌شود ولی به کاهش وزن کمک می‌‌کند.

پیشنهاد مطالعه

آیا اشتغال مادران، فرصت‌ شیردهی آنها را محدود می‌کند؟

توصیه‌های غذايی بعد از زايمان

خانمی که زایمان کرده است در واقع مسئول تغذیه خود و نوزادش می‌‌باشد، پس باید رژیم غذایی خود را با دقت انتخاب کند. رژیم بعد از زایمان باید با دقت دوران بارداری رعایت شود. خوردن همه مواد مانند حبوبات و دانه‌های مغذی، میوه‌های تازه، سبزیجات و غذاهایی که پروتئین و کلسیم و آهن را به فراوانی فراهم می‌‌کنند باید مورد توجه قرارگیرد.

متخصصان و کارشناسان در بحث‌های پرستاری مادران توصیه به اضافه کردن انرژی به میزان ۵۰۰ کالری در روز را دارند. به طور متوسط اکثر زنان شیرده روزانه ۲۷۰۰ کالری انرژی نیاز دارند. خوردن کمتر از ۱۸۰۰ کالری در روز منجر به کاهش تولید شیر و ضعف می‌‌شود.

در این دوران، شیردهی و آزاد شدن اکسی توسین (هورمون آزاد شده از هیپوفیز) باعث می‌‌شود که مادر احساس تشنگی بیشتری بکند. به همین دلیل مادر در این دوران بیشتر از بقیه مواقع آب می‌‌نوشد و اگر چه که تاثیر زیادی در تامین شیر ندارد ولی دانشکده متخصصین زنان و مامایی آمریکا نوشیدن حداقل ۸ تا ۱۲ لیوان آب در روز را به مادران توصیه می‌‌کند.

تاثیر تغذیۀ مادر بر نوزاد

مواد غذایی که مادر می‌‌خورد و می‌‌نوشد بر روی شیردهی تاثیر می‌‌گذارد. بنابراین نظارت بر غذای مادر درواقع نظارت بر غذای کودک است. بطوری که اگر مادر غذای نامناسب مصرف کند، نوزاد در واقع با رفتارش مادر را متوجه می‌‌سازد. مانند گریه‌کردن، خواب کم، بی‌قراری و… همچنین مادر باید در مورد مصرف غذاهای آلرژی‌زا دقت کافی داشته باشد، زیرا نوزاد به یک سری از مواد غذایی که مادر می‌‌خورد حساس بوده و پاسخ آن را به صورت علایم پوستی نشان می‌‌دهد. مصرف بعضی از غذاها توسط مادر باعث قولنج معمولی در نوزاد می‌‌شود. از جمله کلم و شیر گاو.

مصرف مکمل‌ها بعد از زیمان

مادران در این دوران باید همانند دوران بارداری میزان آهن دریافتی را کنترل کنند، هر چند که در دوران بارداری تمام ویتامین‌ها و مواد لازم را به طور کامل دریافت کرده باشند.

مادر در این دوران به طور معمول قرص آهن را برای تامین آهن مورد نیاز خود و نوزادش مصرف می‌‌کند. بسیاری از خانم‌ها ذخایر آهن خود را طی زایمان‌های مکرر به میزان قابل توجهی از دست می‌‌دهند. بنابراین مادران باید در این دوران از نظر ذخایر آهن کنترل شوند. البته این نکته قابل توجه است که این مواد کمکی (مانند ویتامین‌ها) نباید جایگزین یک رژیم غذایی خوب شوند. مادران با رعایت رژیم غذایی متنوع و مناسب سلامت خود و نوزاد خود را تضمین می‌‌کنند.

بیشتر بخوانید

با یک رژیم غذایی متعادل، بدون عوارض، لاغر شو.!!

کاهش سریع وزن پس از زایمان

با توجه به این که در این دوران هر هفته در حدود نیم تا یک کیلوگرم وزن مادر کاهش می‌‌یابد، رژیم غذایی کم‌چرب به همراه ورزش‌های مناسب در این روند تاثیر بسزایی دارند. ولی باید توجه داشت که کاهش سریع وزن مادر به عنوان یک خطر برای نوزاد است، زیرا این عمل باعث می‌‌شود سم معمولی که در چربی‌های بدن ذخیره شده است را به جریان خون رها کند و میزان مواد سمی یا آلوده‌کننده در شیر بالا رود.

یکی از راه‌هایی که باعث می‌‌شود وزن مادر به طور منظم کاهش یابد و هیچ گونه خطری هم برای نوزاد ندارد، شیردهی می‌باشد. مادرانی که نوزاد خود را شیر می‌دهند، کالری بیشتر از مادرانی که شیردهی نمی‌‌کنند مصرف می‌‌کنند.

مادران محترم باید توجه داشته باشند که حداقل در ۶ هفته اول بعد از زایمان حتی نباید به فکر کاهش وزن باشند، زیرا محدود کردن آنچه شما در هفته‌های اول زایمان می‌‌خورید باعث کاهش تولید شیر می‌‌شود. مصرف مواد غذایی که پر از فیبر هستند مانند میوه‌ها و سبزی‌ها قسمت اصلی رژیم غذایی این دوران محسوب می‌‌شوند (حتی بیشتر از زمان بارداری).

از مزایای این مواد غذایی فیبردار، تامین حرکات دودی روده‌ها است که برای درمان یبوست و هموروئید (بواسیر)، مفید می‌‌باشد.

راهنمای تغذیه بعد از زایمان، مواد مغذی برای مادر و نوزاد

هرگز خیلی زود به فکر بارداری مجدد نباشید. شما باید ذخایر مواد مغذی بدن خود را تقویت کنید تا آغاز پرفروغی برای جنین بعدی شما باشد. بارداری و شیردهی فشار زیادی بر بدن شما وارد می‌‌سازد. بارداری‌های پی‌درپی بر ذخایر مواد مغذی شما نظیر کلسیم و آهن و سطح انرژی، فشار اضافی وارد خواهد آورد به خصوص اگر شیرده نیز باشید.

جهت کاهش وزن خود در بارداری اول محدودیت شدید کالری برای خود ایجاد نکنید، رژیم فوق العاده کم کالری از تامین مواد مغذی مهم در دوره بارداری بخصوص مواد مغذی نظیر کلسیم و آهن ناتوان هستند. از استعمال دخانیات و داروهای غیر مجاز خودداری کنید و راجع به داروهایی که مصرف می‌‌کنید یا قصد مصرف آن را دارید با پزشک خود مشورت کنید.

در پایان...

اکثر خانم‌ها برای برگشتن به وزن عادی خود، دو تا سه ماه زمان نیاز دارند، البته این زمان به مقدار وزنی که در طول بارداری اضافه کرده‌اید بستگی دارد. اگر 25 کیلوگرم وزن اضافه کرده باشید و فقط یک کودک داشتید انتظار نداشته باشید شش هفته بعد از زایمان کاهش وزن چشمگیری اتفاق بیفتد.

گاهی برای بازگشت به تناسب اندام به یک سال کامل زمان نیاز است. همچنین یک رژیم غذایی سالم و انجام نرمش‌های منظم به کاهش وزن کمک می‌کند. سعی کنید هر چه سریع‌تر و در حد قابل قبولی به وزن قبل از بارداری خود و یا وزن ایده‌آل بدن‌تان نزدیک شوید. نباید اجازه دهید بارداری به یک اضافه وزن ثابت تبدیل شود، زیرا این موضوع می‌تواند سلامتی شما را در دراز مدت به خطر بی‌ندازد.

به ما بگویید...

شما برای برگشت به وزن قبل از بارداری، کدام روش را پیشنهاد می‌کنید؟

منبع: گروه علمى طب سنتى و تغذيه