حرف گوش کن بودن کودک به معنای اطاعت بی چون و چرا، نیست که اگر هدف شما این باشد باید بگویم انتظار نابجایی دارید. 

بی‌گمان هیچکدام از ما نمی‌خواهیم فرزندی با اعتماد به نفس پایین یا فردی که نمی‌تواند در مقابل خواسته‌های دیگران نه بگوید داشته باشیم. 

به نظر شما اینکه کودکمان تمام خواسته‌های ما را قبول کند و مطابق همان خواسته‌ها رفتار کند بهتر است، یا اینکه گاهی با ما مخالفت کند و مطابق میل خودش رفتار کند؟

آیا کودک حرف گوش کن، کودک خوبی است

ما معمولا نگران کودکانی هستیم که خیلی بازیگوشند، در صورتیکه باید نگرانیمان را متوجه کودکانی کنیم که بسیار آرام و حرف گوش کن هستند، زیرا در بیشتر موارد متخصصان تشخیص می‌دهند که این کودکان به ظاهر آرام دارای اعتماد به نفس پایین هستند. 

اما باید بدانیم کودکان مانند ما حق اظهار نظر دارند و حتی ممکن است گاهی حرف‌های ما را گوش ندهند و این اصلاً بد نیست. اما...

آیا کودکان اجازه مخالفت دارند؟

همانطور که ما نباید همیشه مطابق میل اطرافیانمان رفتار کنیم، از کودکانمان هم نباید انتظار داشته باشیم که همیشه در مقابل خواسته‌های ما پاسخ مثبت بدهند. 

ما تنها تا حدی که حقوق خودمان پایمال نشود، می‌توانیم خواسته اطرافیانمان را انجام دهیم، کودکان نیز حق دارند گاهی با ما مخالفت کنند و ما موظفیم تا در مقابل مخالف فرزندمان به گونه‌ای عمل کنیم تا کودک جرأت نه گفتن را از دست ندهد و اعتماد به نفسش پایین نیاید.

همه ما کودک حرف گوش کن را دوست داریم، ولی باید بدانیم که زیاد از حد حرف گوش‌کن بودن کودک موجب می‌شود که نه تنها در سنین پایین، بلکه در آینده کاری و زندگی مشترک نیز دچار مشکل شود.

همه والدین باید، "نه" گفتن را به کودکشان آموزش دهند و با رفتار صحیح در مقابل کودکی که گریه می‌کند، "نه" شنیدن و مهارت‌های زندگی را نیز به او بیاموزند. 

آیا کودک حرف گوش کن، کودک خوبی است

آموزش "نه" گفتن و "نه" شنیدن

مادری هستم 26ساله که فرزند 3 ساله‌ای دارم. گاهی اوقات وقتی از فرزندم می‌خواهم که کاری برایم انجام دهد، مثلا وقتی می‌گویم کنترل را برایم بیاور او اینکار را انجام نمی‌دهد و می‌گوید خودت بردار. می‌خواستم ببینم آیا من در رابطه با این مسأله باید عصبانی شوم و او را تنبیه کنم یا نه گفتن او خوب است؟

قبول کردن بی‌چون و چرای خواسته‌های اطرافیان دلیل بر اعتماد به نفس پایین و نداشتن قدرت نه گفتن می‌باشد که یکی از وظایف مهم والدین آموزش این مهارت به کودک است. برای اینکه کودک یاد بگیرد کاری را که دوست ندارد انجام ندهد باید به او آموزش صحیح بدهیم.

1. مطرح نمودن به موقع خواسته؛

وقتی از کودک می‌خواهیم کاری را برایمان انجام دهد ولی او آن کار را انجام نمی‌دهد، نباید او را دعوا کنیم یا با کلاممان او را تهدید کنیم که اگر اینکار را انجام ندهی من ناراحت می‌شوم یا دیگر تو را دوست ندارم و... 

در ابتدا باید دقت داشته باشیم که زمانی‌که کودک درحال انجام کاری است که خودش دوست دارد مثلا بازی یا تماشای تلویزیون به او فرمان ندهیم تا کمتر از او مخالفت ببینیم. 

2. تشکر و قدردانی از کودک؛

گاهی اوقات اگر کودکمان نخواست کاری که ما می‌خواهیم برایمان انجام دهد اشکالی ندارد و بهتر است بدون هیچ توجهی خودمان آن کار را انجام دهیم و در مقابل زمانی که حرف ما را گوش می‌کند از او تشکر و قدردانی کنیم.

مثلا ممنون که کنترل را برایم آوردی؛ مرسی که به من کمک میکنی؛ و در نهایت او را در آغوش بگیریم. با این روش کودک متوجه می‌شود که شما ارزش کار او را می‌دانید و تشویق می‌شود که بیشتر به حرف شما گوش دهد.

3. در نظر گرفتن زمانی از روز، تنها مختص کودک؛

در طول روز زمانی را به کودکتان اختصاص دهید و به او اعلام کنید که مثلا از الان تا وقتی عقربه ساعت روی 6 برسد، زمان بازی ماست و در طول آن مدت حتی اگر کسی با شما تماس گرفت به او بگویید من الان درحال بازی با پسرم/دخترم هستم و بعد از بازی با شما تماس میگیرم. 

با این کار فرزند شما میفهمد که چقدر برای شما باارزش است و این باعث می‌شود که او هم در مقابل برای شما ارزش قائل باشد و بیشتر به حرفتان گوش دهد.

پیشنهاد مطالعه

رفتار صحیح در مقابل کودکی که گریه می‌کند

4. به موقع "نه" بگویید؛

در مقابل تمام خواسته‌های فرزندتان مخالفت نکنید وقتی او خواسته‌ای دارد که می‌توانید آن را قبول کنید این کار را بکنید مثلا وقتی سراغ کابینت می‌رود که با لیوان و بشقاب ها بازی کند به جای اینکه بگویید نه این کار را نکن کنار او بروید و مراقب باشید تا ظرف ها را نشکند و به خودش آسیب نرساند می‌بینید که بعد از کمی بازی خسته می‌شود و دیگر سراغ ظرفها نمی‌رود.

5. آموزش "نه" شنیدن به کودک؛

اگر یکی از خواسته‌های او را رد کردید به هیچ عنوان از روی دل سوزی یا بخاطر گریه کردن او کوتاه نیایید تا در کنار نه گفتن، نه شنیدن را هم یاد بگیرد. و یاد بگیرد که از روی ترحم و دلسوزی مجبور نیست هرخواسته‌ای را بپذیرد.

6. دلیل "نه" گفتن خود را شرح دهید؛

برای نه گفتن خودتان دلیل بیاورید. خیلی از ما فکر می‌کنیم چون بزرگتر هستیم دلیل ندارد در مورد کارمان به فرزند خود توضیح دهیم در صورتی که اگر دلیل نه گفتن خود را به او بگوییم متوجه می‌شود که به صلاح خودش است. بطور مثال: 

کودک: مامان من بستنی می‌خوام. 

مادر: نه نمیشه.

کودک: گریییییییییه جییییییغ، مامان می‌خوااااااااااام.

رفتار درست: مامان من بستنی می‌خوام...

مادر: عزیزم ببین سرما خوردی و گلوت درد می‌کنه، اگه بستنی بخوری گلو دردت بیشتر میشه، دل درد هم می‌گیری.

کودک: آخه مامان می‌خواااااااااااام...

مادر: الان می‌تونی این سیب رو بخوری، ولی وقتی حالت خوب شد، حتما برات بستنی می‌خرم.

7. هوشمندانه عمل کنید؛

به جای اینکه مدام به فرزندتان بگویید نکن، نرو، دست نزن، بشین و... وسایلی که می‌دانید به او آسیب می‌رساند را از جلوی دست او بردارید و خانه را پاکسازی کنید. 

با نه گفتن زیاد، ارزش این کلمه برای فرزندتان از بین می‌رود و دیگر به نه گفتن شما اهمیت نمی‌دهد، و در مقابل باعث می‌شوید فرزندتان هم یاد نگیرد کجا و چطور از این کلمه ارزشمند استفاده کند.

اگر فرزندتان یاد بگیرد به جا و درست از این کلمه استفاده کند می‌تواند، در موقعیت‌های مختلف به جای اینکه بی‌چون و چرا هر خواسته‌ای را بپذیرد در مورد هر چیز فکر کند و بعد نظر نهایی خود را اعلام کند و هوشمندانه تصمیم بگیرد. 

همچنین  کودکانی که نمی‌توانند از این کلمه به درستی استفاده کنند و در مقابل خواسته‌های نامناسب برخی افراد فرصت طلب مخالفت کنند، بیشتر مورد تجاوز جنسی قرار می‌گیرند و آسیب‌های جبران ناپذیری را متحمل می‌شوند.

بیایید برای در امان بودن فرزندان خود از آسیب‌های روحی و مفید بودنشان در جامعه، با آموزش‌های درست از آنها محافظت کنیم. با درک اهمیت این مسئله، تلاش کنیم فرزندانمان آینده‌ی بهتری داشته باشند.