آیا تاکنون بعد از خوردن غذا احساس سوزش ناخوشایند در سینه خود تجربه کرده‌اید؟ آیا در بلعیدن غذای خود مشکل دارید؟ 

اگر این علائم و نشانه‌ها را دارید، ممکن است دچار ریفلاکس اسید معده شده باشید. ما در این مقاله قصد داریم مطالبی درباره علائم ریفلاکس و درمان آن را به شما ارائه دهیم.

هر آنچه که باید در مورد ریفلاکس معده بدانید

ریفلاکس معده «GERD» چیست؟

رفلاکس اسید هنگامی اتفاق می‌افتد که محتویات معده شما به داخل مری منتقل شود. به این بیماری برگشت مجدد اسید یا ریفلاکس معده نیز گفته می‌شود. اگر بیش از دو بار در هفته علائم ریفلاکس اسید داشته باشید، احتمال می‌رود به یک بیماری معروف به نام ریفلاکس معده و مری «GERD» مبتلا شده‌اید.

براساس آمار موسسه ملی دیابت و گوارش و بیماری‌های کلیوی «NIDDK»، حدود 20 درصد از مردم در ایالات متحده یه این بیماری مبتلا می‌شوند. در صورت عدم درمان، گاهی اوقات می‌تواند عوارض جدی ایجاد کند.

علائم و علل ریفلاکس

رفلاکس اسید می‌تواند احساس سوزش ناخوشایند در سینه که گاهی به گلو هم منتشر می‌شود، یا احساس مزه ترش در دهان باشد. این احساس اغلب به عنوان سوزش سر دل شناخته می‌شود.

اگر رفلاکس اسید دارید، ممکن است طعم ترش یا تلخی را در قسمت پشت دهان احساس کنید. همچنین ممکن است سبب برگرداندن مواد غذایی یا مایع از معده خود به دهان شود.

در بعضی موارد، «GERD» می‌تواند باعث مشکل در بلع گردد. بعضی اوقات می‌تواند منجر به مشکلات تنفسی مانند سرفه مزمن یا آسم شود. از دیگر علائم رفلاکس اسید می‌توان به سرفه خشک، گلودرد یا خشن شدن صدا و احساس توده در گلو اشاره کرد.

«اسفنکتر» پایین مری «LES: Lower Esophageal Sphincter» نوار دایره‌ای از عضله در انتهای مری شما است. وقتی به درستی کار کند، هنگام بلع شل شده و باز می‌شود. سپس سفت شده و بعد از آن دوباره بسته می‌شود.

رفلاکس اسید هنگامی اتفاق می‌افتد که «LES» به درستی سفت یا بسته نشود. این امر به باعث می‌شود تا مایعات گوارشی و سایر محتویات معده به داخل مری برگردد.

سوزش سر دل «Heartburn» از علائم شایع رفلاکس اسید است. اکثر افراد مرتباً آن را تجربه می‌کنند، و به طور کلی سوزش گاه به گاه قلب دلیل نگرانی نیست. اگر بیش از دو بار در هفته دچار سوزش سر دل شوید، ممکن است رفلاکس معده داشته باشید.

گزینه‌های درمان ریفلاکس

اگر علایم بیماری ریفلاکس اسید را به صورت مرتب تجربه می‌کنید، یا شدت علایم در شما زیاد است، حتما باید توسط یک پزشک متخصص ویزیت شوید.

برای پیشگیری و تسکین علائم ریفلاکس اسید، پزشک ممکن است شما را ترغیب کند که در عادات غذایی یا سایر رفتارهای خود تغییراتی ایجاد کنید، همچنین ممکن است مصرف برخی داروهای بدون نسخه را به شما توصیه کند.

داروهای درمان ریفلاکس

• آنتی اسیدها
• مسدود کننده های گیرنده «H2»
• مهار کننده های پمپ پروتون «PPI»

در بعضی موارد، پزشک ممکن است مسدود کننده‌های گیرنده «H2» یا «PPI» قوی‌تر را تجویز کنند. اگر ریفلاکس اسید شدید باشد و به سایر درمانها پاسخ ندهد، ممکن است عمل جراحی توصیه شود. برخی از داروهای بدون نسخه می‌توانند عوارض جانبی ایجاد کنند. درباره داروهایی که برای درمان ریفلاکس اسید در دسترس هستند اطلاعات بیشتری کسب کنید.

در بیشتر موارد، تغییر در سبک زندگی و تجویز داروهایی برای جلوگیری و تسکین علائم ریفلاکس اسید کافی است. اما گاهی اوقات، جراحی لازم است. 

به عنوان مثال، اگر تغییر در شیوه زندگی و داروها به تنهایی نشانه‌های ریفلاکس معده شما را متوقف نکردند و باعث بروز برخی عوارض شوند، ممکن است پزشک جراحی را توصیه کند. 

جراحی‌ها به شیوه‌های مختلفی در این بیماری انجام می‌شوند، مثلا به منظور تقویت دهانه تحتانی مری یا دهانه فوقانی معده «عمل‌های جراحی نیسن و Linx» انجام می‌شود.

تشخیص ریفلاکس

اگر پزشک شما مشکوک به ریفلاکس اسید باشد، معاینه فیزیکی را انجام داده و در مورد علائمی که تجربه کرده‌اید سؤال می‌کنند. پزشک ممکن است از یک یا چند روش برای تأیید و تشخیص یا بررسی عوارض ریفلاکس استفاده کنند، که ما در زیر به برخی از آن‌ها اشاره کردیم. روش‌های تشخیص ریفلاکس اسید عبارتند از:

  • بلع باریم

پس از نوشیدن محلول باریم «یک ماده گچی‌رنگ»، از تصویربرداری با اشعه X برای بررسی دستگاه گوارش فوقانی شما استفاده می‌شود.

  • آندوسکوپی فوقانی

یک لوله انعطاف پذیر همراه با دوربین ریز در داخل مری برای آزمایش آن وارد می‌شود. در صورت لزوم نمونه برداری از بافت «بیوپسی» انجام می‌گیرد.

  • فشارسنجی مری 

یک لوله انعطاف پذیر برای اندازه گیری قدرت عضلات مری شما به داخل مری وارد می‌شود.

  • اندازه گیری «pH» مری

 در این آزمایش یک لوله باریک از بینی شما عبور داده می‌شود تا به مری برسد، این لوله حسگری دارد که به صورت مرتب میزان اسید مری را که به شانه یا کمر شما وارد می‌شود، اعلام می‌کند. 

بدین طریق پزشک متوجه می‌شود که در طول شبانه‌روز چقدر برگشت اسید معده داشته‌اید و شدت بیماری در شما مشخص می‌شود.

علل افزایش ریفلاکس

برخی از رفتارهای سبک زندگی، همچنین شرایط خاص می‌توانند شانس توسعه و خطر ابتلا به ریفلاکس اسید معده را افزایش دهند که در زیر به آنها اشاره شده.

  • چاقی
  • بارداری
  • فتق هیاتال «فتق دیافراگمی»
  • اختلالات بافت همبند
  • سیگار کشیدن
  • خوردن وعده‌های غذایی زیاد
  • دراز کشیدن یا خواب رفتن مدت کوتاهی بعد از غذا
  • خوردن انواع خاصی از غذاها مانند غذاهای سرخ شده یا پرادویه و تند
  • نوشیدن انواع خاصی از نوشیدنی‌ها مانند نوشابه، قهوه یا الکل
  • استفاده از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی «NSAIDS» مانند آسپرین یا ایبوپروفن

اگر هرکدام از این عوامل خطرناک را دارید، انجام اقدامات برای اصلاح آنها ممکن است به شما در پیشگیری یا مدیریت ریفلاکس اسید کمک کند.

پیشنهاد مطالعه

6 راه تغذیه اصولی از زبان یک متخصص

در بیشتر افراد، ریفلاکس معده عوارض جدی ایجاد نمی‌کند. اما در موارد نادر می‌تواند منجر به مشکلات سلامتی جدی یا حتی تهدیدآمیز برای زندگی شود. برخی عوارش این بیماری عبارتند از:

  • التهاب مری
  • تنگی مری، که هنگامی که مری شما تنگ یا سفت می‌شود، اتفاق می‌افتد
  • مری بارت، شامل تغییرات دائمی در پوشش مری است
  • سرطان مری، که بخش کوچکی از مبتلایان به مری بارت را درگیر می‌کند
  • آسم، سرفه مزمن یا سایر مشکلات تنفسی، که در صورت تنفس اسید معده در ریه‌ها ممکن است ایجاد شود
  • فرسایش مینای دندان، بیماری لثه یا سایر مشکلات دندانپزشکی
  • سرطان حنجره

برای پایین آوردن احتمال بروز عوارض، بسیار مهم است که برای جلوگیری و درمان علائم «GERD» اقدام کنید.

در برخی افراد، انواع خاصی از غذاها و نوشیدنی‌ها باعث بروز علائم ریفلاکس می‌شوند، که در ادامه به آنها اشاره شده است.

  • غذاهای پرچرب
  • غذاهای ادویه‌دار
  • شکلات
  • مرکبات
  • آناناس
  • گوجه فرنگی
  • پیاز
  • سیر
  • نعناع
  • الکل
  • قهوه
  • چای
  • جوش شیرین

محرک‌های رژیم غذایی می‌توانند در افراد مختلف متفاوت باشد. برخی تغییرات در سبک زندگی که ممکن است به تسکین علائم ریفلاکس کمک کند.

  • ترک سیگار
  • کاهش اضاف وزن
  • خوردن وعده‌های کوچکتر غذایی
  • جویدن آدامس بعد از غذا
  • بعد از غذا از دراز کشیدن خودداری کنید
  • از خوردن غذاها و نوشیدنی‌هایی که باعث ایجاد علائم می‌شوند خودداری کنید
  • از پوشیدن لباس‌های تنگ خودداری کنید
  • از تکنیک‌های آرامش بخش استفاده کنید
  • استفاده از داروهای گیاهی

گیاه بابونه، ریشه شیرین بیان، ریشه مارشمالو و نارون لغزنده از جمله این گیاهان هستند که در درمان ریفلاکس بسیار موثر هستند.

اگرچه تحقیقات بیشتری مورد نیاز است، اما برخی از افراد پس از مصرف مکمل‌ها، دمنوش‌ها یا چای‌هایی که حاوی این گیاهان هستند، از ریفلاکس اسید رهایی یافته‌اند. 

اما در برخی موارد، داروهای گیاهی می‌توانند عوارض جانبی ایجاد کنند یا در برخی از داروهای دیگر مداخله ایجاد کنند.

علل اساسی ایجاد رفلاکس و راه‌های درمان آن

اضطراب 

با توجه به تحقیقات سال 2015، اضطراب ممکن است برخی از علائم رفلاکس معده را بدتر کند. اگر گمان می‌کنید اضطراب باعث تشدید علائم شما می‌شود، در مورد راهکارهای تسکین آن با پزشک خود صحبت کنید.

راهکارهای کاهش اضطراب

  • قرار گرفتن در معرض تجربیات، افراد و مکانهایی که باعث می‌شود اضطراب شما کاهش یابد.
  • تکنیک‌های آرامش بخش، مانند مدیتیشن یا تمرین‌های تنفس عمیق را انجام دهید.
  • عادات خواب، ورزش روزمره یا سبک زندگی خود را تغییر دهید.

اگر پزشک شما مشکوک به اختلال اضطرابی شود، ممکن است شما را به متخصص روانپزشکی برای تشخیص و درمان ارجاع دهد. درمان اختلال اضطرابی ممکن است شامل دارو درمانی، روانشناسی یا ترکیبی از هر دو باشد.

پیشنهاد مطالعه

اختلال اضطراب چیست؟ علائم و راه‌های درمان آن

آسم 

طبق مطالعات انجام شده بیش از 75 درصد افراد مبتلای به آسم نیز مبتلا به رفلاکس معده هستند. برای درک ارتباط دقیق بین آسم و رفلاکس معده، تحقیقات بیشتری لازم است. 

ممکن است رفلاکس معده علائم آسم را بدتر کند. اما ممکن است آسم و برخی داروهای آسم خطر ابتلا به رفلاکس معده را افزایش دهد. اگر آسم و رفلاکس معده دارید، مدیریت هر دو بیماری مهم است.

سندرم روده تحریک پذیر (IBS)

سندرم روده تحریک پذیر (IBS) شرایطی است که می‌تواند بر روده بزرگ تأثیر بگذارد.

علائم «IBS»:

  • درد شکم
  • نفخ
  • یبوست
  • اسهال

بر اساس یک تحقیق جدید، علائم مربوط به رفلاکس معده در افراد مبتلا به سندروم روده تحریک پذیر شایع تر از افراد معمول است. 

اگر علائم IBS و رفلاکس معده دارید، با پزشک خود مشورت کنید. پزشک ممکن است تغییراتی در رژیم غذایی، داروها یا سایر روشهای درمانی توصیه کند. 

نوشیدن الکل 

در برخی از افراد مبتلا به رفلاکس معده، برخی غذاها و نوشیدنی‌ها می‌توانند علائم را بدتر کنند. این محرک‌های رژیم غذایی ممکن است شامل نوشیدنی‌های الکلی باشد. بسته به محرکهای خاص شما، ممکن است در حد اعتدال بنوشید. 

اما برای برخی افراد، حتی مقادیر اندک الکل نیز باعث علائم رفلاکس معده می‌شوند. اگر الکل را با آب میوه یا میکسرهای دیگر ترکیب کنید، ممکن است این ترکیبات علائم را تشدید کند.

سخن پایانی

GERD نوعی ریفلاکس اسید مزمن است که اکثر افراد آن را تجربه می‌کنند و در صورت عدم درمان، این اختلال آسیب‌ها و عوارض زیادی می‌تواند ایجاد کند. 

شاید یکی از اطرافتان شما از اختلال بازگشت اسید به مری رنج می‌برند، برای کمک به بهبود عزیزانتان می‌توانید این مقاله را با آنها به اشتراک بگذارید تا با رعایت رژیم غذایی و داروهای طبیعی، علائم خود را تسکین دهند.

منبع: healthline