باید بدانیم که بیمار نیز به اندازه پزشک در روند درمان تاثیر دارد. آگاهی بیمار از اثرات و عوارض جانبی دارویی که مصرف می‌کند, مصرف درست و به موقع آنها و آگاهی از عواملی که روی واکنش بدن به یک داروی خاص تاثیر می‌گذارند، باعث می‌شود که داروها بیشترین تاثیر خود را داشته و روند درمان سریعتر شود. 

عوامل زیادی هستند که تاثیر داروهایی که مصرف می‌کنیم را کم کرده یا حتی از بین می‌برند, عواملی مثل سن, وزن و یا غذاهایی که روزانه مصرف می‌کنیم. در زیر به خوراکی‌هایی که اثر منفی روی تاثیر داروها دارند، اشاره شده است.

1. گریپ فروت

مصرف گریپ فروت می‌تواند روی 50 نوع دارو تاثیر منفی بگذارد. گریپ فروت عملکرد سلول‌های خاصی را در روده که مسئول تحویل و جابجایی داروها هستند، تغییر می‌دهد. 

این میوه می‌تواند اثر "آنتی هیستامینی" مثل "فکسوفنادین" (Fexofenadine) را کم کرده یا می‌تواند باعث افزایش اثر داروی ضدکسترول "آتورواستاتین" (Atorvastatin) شود.
بالا رفتن مقدار آتورواستاتین در خون می‌تواند باعث آسیب به کلیه‌ها شود. لازم است بدانیم که اثر گریپ فروت بین 3-1 روز در بدن باقی می‌ماند.

2. شیر

در صورت مصرف آنتی بیوتیک‌ها, خوردن لبنیات مثل شیر, ماست و پنیر باعث بهم پیوستن کلسیم و آنتی بیوتیک‌ها شده و ماده‌ای غیرقابل هضم در معده و روده کوچک تولید می‌شود که جذب داروی آنتی بیوتیک را غیر ممکن می‌کند. 

3. شیرین بیان

گیاه شیرین بیان که به عنوان چاشنی و کمک‌کننده به دستگاه گوارش مورد استفاده قرار می‌گیرد، حاوی ماده‌ای شیرینی‌بخش به نام glycyrrhizin می‌باشد که اثر داروهایی مثل "سیکلوسپورین" (cyclosporine) که مانع پس زدن عضو پیوندی می‌شود را کم می‌کند.

4. شکلات و کاکائو

انواع شکلات و کاکائو مخصوصا نوع تلخ، اثر داروهای آرام بخش و خواب آوری مثل "zolpidem tartrate" را کاهش می‌دهند. در عین حال می‌توانند قدرت داروهای محرک و ضد خواب مثل "ریتالین" (Ritalin) را زیاد کنند. همچنین کاکائو ممکن است فشار خون بیمارانی که داروی ضد افسردگی "MAO" مصرف می‌کنند را بالا ببرد.

5. مکمل آهن

قرص آهن یا مولتی ویتامین‌های حاوی آهن اثر داروهایی مثل levothyroxine که برای کم‌کاری تیروئید تجویز می‌شوند را کم می‌کند.

6. الکل

مصرف الکل با هر نوع دارویی می‌تواند عوارضی مانند حالت تهوع, استفراق, سردرد و خواب آلودگی را همراه داشته باشد. حتی در بعضی موارد می‌تواند اثر دارویی را کاملا از بین ببرد. داروهای مربوط به بیماری‌های قلبی و فشار خون از این دسته داروها هستند. همچنین مصرف الکل قدرت خواب آلودگی داروهایی که خواب آور هستند را نیز بیشتر می‌کند. 

7. چای و قهوه

چای و قهوه در وهله اول مانع جذب آهن در بدن می‌شوند. ماده‌ای به نام tannins (جوهر مازو) موجود در چای و قهوه با آهن پیونده خورده و جذب آن را سخت می‌کند. همچنین در عین حال که اثر داروهای ضدافسردگی مثل لیتیوم (lithium) و كلوزاپين (clozapine) را کم می‌کند. اثر داروهایی مثل "آسپیرین", "اپی‌نفرین" و "آلبوترول" (Albuterol) را زیاد می‌کند.  

8. آنتی هیستامین‌ها

آنتی هیستامین‌ها که برای کاهش عوارض سرماخوردگی مثل آبریزش بینی و عطسه تجویز میشوند میتوانند اثر داروهای مربوط به فشار خون را کاهش داده و ضربان قلب را بالا ببرد.

9. داروهای ضدصرع (AEDs)

داروهای کنترل‌کننده حمله‌های ناگهانی در بیماران مبتلا به صرع (antiepileptic), قرص‌های ضد بارداری را کم اثر می‌کنند. همچنین تحقیقات اخیر نشان می‌دهند که داروهای ضد صرع می‌توانند اثر بعضی داروها را تا حد خطرناک، تشدید کنند.

 10. ویتامین K

میوه ها و سبزیجاتی مثل کلم بروکلی, کلم بروکسل, کلم کالی (kale), جعفری و اسفناج که سرشار از ویتامین K هستند، می‌توانند اثر رقیق‌کنندگی داروهای ضد انعقاد خون مثل "وارفارین" (warfarin) را کاهش دهند. ویتامین K به انعقاد خون و توقف خونریزی حاصل از زخم کمک می‌کند. 

11. جینسینگ

جینسینگ همانند ویتامین K اثر "وارفارین" (warfarin) و داروهای رقیق‌کننده خون مثل "هپارین"(heparin) یا "آسپرین" (aspirin) و یا داروهایی مثل "ایبوپروفن" (ibuprofen) و "ناپروکسن" (naproxen) را کاهش می‌دهد و احتمال خونریزی داخلی را بالا می‌برد. همچنین مصرف جینسینگ همراه داروهای ضد افسردگی (MAO) می‌تواند باعث سردرد, بی‌خوابی و پرخاشگری شود.

12. گل راعی (هوفاریقون)

"گل راعی" برای کاهش افسردگی استفاده می‌شود و خواص ثابت شده دیگری ندارد. مصرف گل راعی باعث می‌شود که بدن شما آنزیمی را ترشح کند که می‌تواند خواص بعضی داروها را کم کند. این داروها شامل داروی ضد کلسترول، lovastatin, قرص درمان ناتوانی جنسی (ویاگرا) و داروی digoxin Lanoxin که برای بیماری‎های خاص قلبی تجویز می‌شود، هستند.

13. گیاه جینکو بیلوبا (Ginkgo Biloba)

گیاه "جینکو بیلوبا" بصورت تجربی و نه علمی برای درمان فشار خون, زوال عقل، آلزایمر و زنگ زدن گوش استفاده می‌شود. البته این گیاه می‌تواند اثر داروهای ضد تشنج مثل "کاربامازپین" (carbamazepine) و "اسید والپروئیک" (valproic acid) را کاهش دهد.

داروها را درست مصرف کنیم؛

اغلب افراد فقط حدود 50 درصد داروهای تجویز شده را مصرف می‌کنند. آنها از داروی خود کمتر از مقدار تجویز شده مصرف می‌کنند, یا داروها را در زمان مقرر مصرف نکرده یا بین آنها فاصله ایجاد می‌کنند که همه اینها نیز می‌تواند اثر داروها را کم کند. توجه کنیم که با مصرف صحیح و درست این مواد غذایی که به آنها در بالا اشاره شد، می‌توانیم اثرات جانبی و نامطلوب داروها را تا حد زیادی کنترل کنیم.

منبع: webmd